تعرفه جدید واردات خودرو برقی و پلاگین هیبرید / اردیبهشت ۱۴۰۵

تعرفه جدید واردات خودروهای برقی و پلاگین هیبرید در ایران

هیأت وزیران در تازه‌ترین تصمیم خود، تعرفه قطعی واردات خودروهای برقی، خودروهای بردافزا و خودروهای هیبریدی پلاگین را مشخص و به وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ کرده است. این مصوبه در جلسه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ و بر اساس پیشنهاد معاونت حقوقی رئیس‌جمهور و با استناد به اصل ۱۳۸ قانون اساسی به تصویب رسیده است.

ابلاغ این مصوبه توسط محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، انجام شده و در واقع چارچوب نهایی تعرفه واردات برای برخی از خودروهای کم‌مصرف و برقی را تعیین می‌کند. نکته مهم این است که دولت در این تصمیم تلاش کرده میان انواع مختلف فناوری‌های پیشرانه برقی تمایز قائل شود و سیاست تعرفه‌ای متفاوتی برای آن‌ها در نظر بگیرد.

تعرفه واردات خودروهای برقی، بردافزا و پلاگین هیبرید چقدر است؟

بر اساس مصوبه جدید هیأت وزیران، نرخ تعرفه گمرکی برای سه دسته از خودروهای وارداتی به شکل زیر تعیین شده است:

• خودروهای تمام‌برقی (BEV – Battery Electric Vehicle): 4 درصد ارزش گمرکی

• خودروهای بردافزا (Range Extender): 4 درصد ارزش گمرکی

• خودروهای هیبریدی قابل اتصال به برق (PHEV – Plug‑in Hybrid Electric Vehicle): 15 درصد ارزش گمرکی

در خودروهای تمام‌برقی، نیروی محرکه به‌طور کامل از موتور الکتریکی تأمین می‌شود و هیچ موتور احتراق داخلی وجود ندارد. در خودروهای بردافزا نیز محرک اصلی خودرو موتور برقی است، اما یک موتور بنزینی کوچک به‌عنوان ژنراتور عمل می‌کند تا در صورت کاهش شارژ باتری، برق تولید کند.

در مقابل، خودروهای پلاگین هیبرید ترکیبی از موتور بنزینی و موتور برقی هستند و باتری آن‌ها علاوه بر شارژ شدن در حین حرکت، قابلیت شارژ از برق شهری را نیز دارد.

وضعیت نامشخص تعرفه هیبریدی‌های معمولی

یکی از نکات قابل توجه در این مصوبه، عدم اشاره دوباره به خودروهای هیبریدی معمولی (Non‑Plug‑in Hybrid) است. در مصوبه قبلی، تعرفه واردات این دسته از خودروها صفر درصد اعلام شده بود، اما در مصوبه جدید این موضوع مجدداً تأیید نشده است.

همین موضوع باعث شده برخی تحلیلگران صنعت خودرو برداشت کنند که سیاست فعلی دولت تمرکز بیشتری بر خودروهایی دارد که قابلیت شارژ مستقیم از شبکه برق شهری را دارند. به بیان ساده‌تر، اولویت سیاست‌گذار از هیبریدهای سنتی به سمت خودروهای تمام‌برقی و پلاگین هیبرید تغییر کرده است.

چرا تعرفه خودروهای برقی فقط ۴ درصد تعیین شد؟

تعرفه ۴ درصدی برای خودروهای برقی در واقع یکی از پایین‌ترین نرخ‌های تعرفه در میان خودروهای وارداتی محسوب می‌شود. چنین نرخی چند هدف مشخص را دنبال می‌کند:

• کاهش قیمت نهایی خودروهای برقی در بازار

• افزایش جذابیت واردات این خودروها برای شرکت‌های واردکننده

• تشویق مصرف‌کنندگان به استفاده از خودروهای کم‌مصرف و بدون آلایندگی

با توجه به فاصله قابل توجه میان تعرفه ۴ درصدی خودروهای برقی و تعرفه ۱۵ درصدی خودروهای پلاگین هیبرید، مشخص است که سیاست‌گذار تلاش کرده مزیت اقتصادی بیشتری برای واردات خودروهای تمام‌برقی ایجاد کند.

تأثیر احتمالی این مصوبه بر بازار خودرو ایران

اگرچه کاهش تعرفه به‌تنهایی تضمین‌کننده ورود گسترده خودروهای برقی به بازار نیست، اما می‌تواند یکی از موانع مهم را کاهش دهد. در شرایطی که قیمت خودروهای برقی در بازار جهانی همچنان نسبتاً بالا است، کاهش تعرفه واردات می‌تواند بخشی از هزینه نهایی را برای خریداران جبران کند.

از سوی دیگر، توسعه زیرساخت شارژ نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت این سیاست دارد. بدون شبکه گسترده ایستگاه‌های شارژ، حتی تعرفه بسیار پایین هم لزوماً باعث افزایش تقاضا برای خودروهای تمام‌برقی نخواهد شد.

در مجموع، این تصمیم را می‌توان گامی در جهت تغییر تدریجی سبد خودروهای وارداتی به سمت فناوری‌های پاک‌تر دانست؛ هرچند میزان اثرگذاری آن به عواملی مانند سیاست‌های ارزی، ظرفیت واردات و سرعت توسعه زیرساخت‌های شارژ بستگی خواهد داشت.