واردات خودرو بسته نشده؛ برنامه وزارت صمت برای افزایش واردات
وضعیت واردات خودرو در ایران و شایعه توقف آن
در هفتههای اخیر شایعاتی درباره توقف یا بسته شدن واردات خودرو در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی مطرح شد. این موضوع باعث ایجاد نگرانی در میان فعالان بازار و خریداران شد، اما مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت بارها اعلام کردهاند که چنین تصمیمی اتخاذ نشده است. بر اساس توضیحاتی که از سوی مدیران این وزارتخانه ارائه شده، واردات خودرو همچنان ادامه دارد و حتی برنامههایی برای افزایش حجم آن نیز در نظر گرفته شده است.
در سال گذشته حدود ۷۵ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شد. این رقم نسبت به سال قبل از آن که حدود ۶۰ هزار دستگاه واردات ثبت شده بود افزایش نشان میدهد. نکته قابل توجه این است که این میزان واردات در شرایطی انجام شد که تأمین ارز با محدودیتهایی همراه بود و بخشی از منابع ارزی از محل سپرده واردکنندگان یا منابع ارزی موجود در خارج از کشور تأمین شد. با این حال همین میزان واردات توانست تا حدی بر شرایط بازار خودرو اثر بگذارد و بخشی از تقاضای موجود را پاسخ دهد.
علت اختلال موقت در ثبت سفارش خودرو
در ابتدای سال جاری برخی فعالان بازار با محدودیتهایی در ثبت سفارش خودرو در سامانه جامع تجارت مواجه شدند و همین موضوع باعث شکلگیری شایعه توقف واردات شد. با این حال بررسیها نشان میدهد این اتفاق موضوعی تازه نیست و تقریباً در ابتدای هر سال رخ میدهد.
در این دوره معمولاً تعدادی از کدهای تعرفهای به صورت موقت بسته میشوند تا وضعیت چند موضوع مهم مشخص شود، از جمله:
• تعیین منشأ ارز مورد استفاده برای واردات
• مشخص شدن شرایط حملونقل و لجستیک خودروها
• تعیین تعرفههای جدید واردات
به گفته مسئولان وزارت صمت، بسته شدن این کدها صرفاً یک اقدام موقت و فنی بوده و به معنای ممنوعیت واردات خودرو نیست. در حال حاضر نیز با مشخص شدن شرایط، کدهای تعرفه به تدریج در حال بازگشایی هستند و فرآیند ثبت سفارش دوباره فعال میشود.
وضعیت خودروهای موجود در گمرک
در حال حاضر تعدادی خودرو در گمرکات کشور قرار دارند که فرآیند ترخیص آنها در حال انجام است. طبق اعلام وزارت صمت حدود ۱۰ هزار دستگاه خودرو در گمرک وجود دارد که در حال طی مراحل ترخیص هستند.
همچنین افرادی که پیش از این ثبت سفارش معتبر انجام دادهاند میتوانند خودروهای خود را بدون مشکل از گمرک ترخیص کنند. این اقدام با دستور مستقیم وزیر صمت برای تسریع در روند عرضه خودروهای وارداتی به بازار انجام شده است.
آمار ترخیص خودرو در سال ۱۴۰۵
از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا زمان اعلام این گزارش، حدود ۹ هزار دستگاه خودرو از گمرکات کشور ترخیص شده است. با توجه به شرایط اقتصادی و محدودیتهای ارزی، این میزان ترخیص برای چند ماه ابتدایی سال رقم قابل توجهی محسوب میشود.
به طور کلی روند ترخیص خودروهای وارداتی ادامه دارد و انتظار میرود با فعال شدن ثبت سفارشهای جدید، این روند سرعت بیشتری بگیرد.
نحوه تأمین ارز برای واردات خودرو
یکی از مهمترین چالشهای واردات خودرو در ایران موضوع تأمین ارز است. واردکنندگان در سالهای اخیر پیشنهاد دادهاند که بتوانند از ارز شخصی یا منابع ارزی خارج از کشور برای واردات استفاده کنند.
در حال حاضر نیز این روش یکی از مسیرهای اصلی واردات محسوب میشود. در این مدل، واردکنندگان از منابع ارزی خود یا سپردههایی که در خارج از کشور دارند برای خرید خودرو استفاده میکنند. بانک مرکزی نیز تأکید دارد که واردات خودرو میتواند یکی از راههای بازگشت ارزهای موجود در خارج از کشور باشد.
به بیان ساده، بخشی از ارزهایی که هنوز وارد کشور نشدهاند میتوانند از طریق واردات کالاهایی مانند خودرو به چرخه اقتصادی کشور بازگردند. از نگاه سیاستگذاران، خودرو یکی از کالاهایی است که از نظر اقتصادی ظرفیت چنین کاری را دارد.
کاهش تعرفه واردات خودرو برای کنترل قیمت
یکی از اقدامات اخیر وزارت صمت تعیین تکلیف تعرفههای واردات خودرو بوده است. هدف از این تصمیم کاهش قیمت نهایی خودروهای وارداتی در بازار عنوان شده است.
در چارچوب سیاست جدید:
• خودروهای اقتصادی با تعرفه ۲۰ درصد وارد خواهند شد
• تعرفه سایر خودروها نیز کاهش یافته است
کاهش تعرفه میتواند هزینه نهایی واردات را کمتر کند و در نتیجه قیمت خودروهای وارداتی برای مصرفکننده نیز تا حدی کاهش یابد.
برنامه وزارت صمت برای واردات خودروهای کارکرده
یکی دیگر از برنامههایی که در سال جاری با جدیت دنبال میشود، واردات خودروهای کارکرده است. این موضوع از سال گذشته مطرح شده بود اما به دلایل مختلف از جمله شرایط اجرایی و برخی محدودیتها به نتیجه نهایی نرسید.
برای واردات خودروهای کارکرده چند موضوع کلیدی بررسی شده است:
- رعایت استانداردهای فنی خودرو
- الزامات محیط زیستی
- بررسی اصالت و سلامت خودرو
طبق اعلام وزارت صمت، هماهنگیهای لازم برای این موارد انجام شده و قرار است همزمان با آغاز ثبت سفارشهای جدید، بخشی از واردات نیز به خودروهای کارکرده اختصاص پیدا کند.
وضعیت کدهای تعرفه در سامانه جامع تجارت
فرآیند ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت بر اساس کدهای تعرفه انجام میشود. در مقطعی حدود ۱۵۰۰ کد تعرفه به دلیل شرایط خاص اقتصادی کشور به صورت موقت بسته شد و تنها کالاهای اساسی امکان ثبت سفارش داشتند.
اکنون با ارزیابیهای انجام شده، این کدها به تدریج در حال بازگشایی هستند. به همین دلیل انتظار میرود در هفتههای آینده روند ثبت سفارش واردات خودرو نیز روانتر شود و حجم واردات افزایش پیدا کند.
جمعبندی وضعیت واردات خودرو
با توجه به اطلاعات منتشر شده، واردات خودرو نه تنها متوقف نشده بلکه سیاست کلی بر ادامه و حتی افزایش آن است. ترخیص خودروهای موجود در گمرک، بازگشایی تدریجی کدهای تعرفه، کاهش تعرفه واردات و برنامهریزی برای واردات خودروهای کارکرده نشان میدهد که دولت قصد دارد عرضه خودرو در بازار را از طریق مسیر واردات تقویت کند.
با این حال سرعت و میزان تأثیر این سیاستها در بازار، تا حد زیادی به موضوعاتی مانند تأمین ارز، روند ثبت سفارش و شرایط اقتصادی کشور وابسته خواهد بود.

دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد