بررسی پراید ۱۱۱؛ هاچبک کم‌خرج سایپا با چه تفاوت‌هایی در تیپ‌ها؟
پراید ۱۱۱ نسخه به‌روز شده پراید نسیم است که با بدنه جمع‌وجور، مصرف سوخت پایین و هزینه نگهداری کمتر از بسیاری خودروهای بازار، سال‌ها یکی از انتخاب‌های خریداران هاچبک اقتصادی بود. دسترسی به قطعات و تعمیرکار هم از امتیازهای مهم آن است.
در مقابل، پراید ۱۱۱ با طراحی قدیمی، کابین کم‌کیفیت و ایمنی ضعیف روبه‌روست. تولید این خودرو در سال ۱۳۹۹ متوقف شد و حالا هنگام خرید نمونه کارکرده، شناخت تفاوت تیپ‌ها و امکانات ایمنی هر مدل اهمیت بیشتری دارد.
معرفی پراید ۱۱۱
ریشه پراید به خودرویی برمی‌گردد که در دهه ۱۹۸۰ میلادی با همکاری مزدا، فورد و کیا به تولید رسید. نسخه هاچبک آن از سال ۱۳۷۲ با نام پراید نسیم در ایران مونتاژ شد. سایپا در سال ۱۳۸۹ نسخه تازه‌ای از همین خودرو را با نام پراید ۱۱۱ روانه بازار کرد؛ مدلی که پیش از عرضه، نام «مروارید» برای آن در نظر گرفته شده بود.
پراید ۱۱۱ روی مجموعه فنی خانواده X100 ساخته شد و در طول تولیدش تیپ‌های مختلفی داشت. تولید این هاچبک سرانجام در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ پایان یافت. بنابراین تمام نمونه‌های موجود در بازار، کارکرده هستند.
طراحی ظاهری
پراید ۱۱۱ را می‌توان نسخه هاچبک پراید ۱۳۲ دانست. شکل چراغ‌های جلو، سپر و جلوپنجره این دو شباهت زیادی دارد؛ تفاوت اصلی در قسمت عقب است که ۱۱۱ به‌جای صندوق جداگانه، درِ عقب یکپارچه دارد. چراغ‌های عقب و فرم شیشه پشت هم نسبت به پراید نسیم تغییر کرده‌اند.
با وجود این تغییرات، ابعاد و فرم کلی بدنه هنوز به نسل قدیمی پراید تعلق دارد. مزیتش در شهر مشخص می‌شود؛ طول کم خودرو پارک‌کردن در جاهای تنگ را آسان‌تر می‌کند.
کابین و امکانات رفاهی
داشبورد پراید ۱۱۱ شبیه پرایدهای ۱۳۱ و ۱۳۲ است؛ با پلاستیک خشک، دکمه‌های ساده و صندلی‌هایی که برای سفر طولانی چندان راحت نیستند. صدای اضافی قطعات کابین هم در برخی نمونه‌های کارکرده شنیده می‌شود. کولر دستی، شیشه‌بالابر برقی جلو، برف‌پاک‌کن عقب، گرمکن شیشه عقب و سیستم صوتی ساده، مهم‌ترین امکانات آن هستند.
نکته مهم این است که همه پرایدهای ۱۱۱ از ابتدا دو کیسه هوا، ترمز ABS یا فرمان هیدرولیک نداشتند. جدول زیر تفاوت تیپ‌های اصلی را نشان می‌دهد:
| تیپ | فرمان هیدرولیک | ترمز ABS | کیسه هوای جلو |
|---|---|---|---|
| ST | ندارد | ندارد | ندارد |
| LX | دارد | ندارد | ندارد |
| SL | ندارد | دارد | ندارد |
| SX | دارد | دارد | ندارد |
| EX | دارد | دارد | راننده |
| LE | ندارد | نیاز به بررسی | راننده |
| TL | ندارد | دارد | راننده و سرنشین جلو |
| SE | دارد | دارد | راننده و سرنشین جلو |
تیپ SE کامل‌ترین نسخه شناخته‌شده ۱۱۱ است و TL امکانات ایمنی مشابهی دارد، اما فرمان آن هیدرولیک نیست. در خرید مدل‌های قدیمی‌تر، به‌خصوص تیپ LE، تجهیزات نصب‌شده روی همان خودرو را با سال ساخت و مدارک آن تطبیق دهید؛ فهرست امکانات در همه منابع کاملاً یکسان نیست.
ابعاد، فضای کابین و صندوق
طول پراید ۱۱۱ حدود ۳٫۶۷ متر است و همین اندازه کوچک به مانور در خیابان‌های شلوغ کمک می‌کند. فضای صندلی‌های جلو برای استفاده روزانه کافی است، اما صندلی عقب برای سه بزرگسال تنگ خواهد بود و افراد قدبلند هم فضای پای محدودی دارند.
صندوق عقب نسبت به پراید ۱۳۱ و ۱۳۲ کوچک‌تر است، ولی بازشدن یکپارچه درِ عقب و امکان خواباندن پشتی صندلی‌ها، حمل بعضی وسایل حجیم را راحت‌تر می‌کند.
مشخصات فنی و عملکرد
پراید ۱۱۱ موتور چهارسیلندر ۱۳۲۳ سی‌سی و گیربکس پنج‌سرعته دستی دارد. در مدل‌های دارای موتور به‌روزشده یورو ۴، قدرت ۷۱ اسب‌بخار و گشتاور ۱۰۸ نیوتن‌متر اعلام شده است. قدرت نمونه‌های قدیمی‌تر کمتر بود و نباید این اعداد را برای همه سال‌های تولید یکسان دانست.
شتاب صفر تا صد حدود ۱۴٫۵ ثانیه و مصرف سوخت ترکیبی اعلامی نزدیک به ۶٫۴ لیتر در صد کیلومتر است. این رقم مصرف، عدد استاندارد اعلام‌شده برای خودروست و مصرف واقعی با ترافیک، کولر و وضعیت فنی تغییر می‌کند.
تجربه رانندگی
پراید ۱۱۱ برای رفت‌وآمدهای شهری، خرید روزانه و مسیرهای کوتاه کار راه‌انداز است. وزن کم خودرو به موتور کمک می‌کند، اما هنگام سبقت، سربالایی یا رانندگی با چند سرنشین، کمبود قدرت کاملاً احساس می‌شود. صدای موتور و لاستیک‌ها نیز به‌راحتی وارد کابین می‌شود.
تعلیق خودرو روی دست‌اندازها ضربه را به سرنشینان منتقل می‌کند و فرمان‌پذیری آن در سرعت‌های بالا نقطه قوتی نیست. اگر قصد خرید نمونه کارکرده دارید، صدای جلوبندی، وضعیت کلاچ، نرمی تعویض دنده و عملکرد کولر را در رانندگی آزمایشی بررسی کنید.
ایمنی
مهم‌ترین ضعف پراید ۱۱۱ ایمنی آن است. تیپ‌های نخستین حتی ممکن است فاقد ABS و کیسه هوا باشند. در مدل‌های SE و TL، دو کیسه هوای جلو و ترمز ABS وجود دارد، اما اضافه‌شدن این تجهیزات محدودیت‌های ساختاری بدنه قدیمی پراید را برطرف نکرده است. نتیجه آزمون تصادف مستقلی که بتوان با اطمینان به نسخه ایرانی این خودرو نسبت داد، در دست نیست.
رقبا
مهم‌ترین رقیب پراید ۱۱۱، تیبا ۲ است. موتور ۱٫۵ لیتری تیبا ۲ با قدرت ۸۷ اسب‌بخار از موتور پراید قوی‌تر است و کابین جادارتری هم دارد. اگر اختلاف قیمت و وضعیت فنی دو خودرو مناسب باشد، پیشنهاد ما تیبا ۲ است؛ به‌خصوص برای خانواده‌ای که مرتب با چند سرنشین رفت‌وآمد می‌کند.
پراید ۱۳۱ نیز از نظر موتور و هزینه نگهداری تفاوت چشمگیری با ۱۱۱ ندارد؛ در عوض صندوق بزرگ‌تری برای بار سفر دارد. ام‌وی‌ام ۱۱۰S هم از گزینه‌های کوچک شهری است، اما پیش از انتخاب آن باید درباره وضعیت قطعات و هزینه تعمیراتش تحقیق کنید.
ارزش خرید
اگر به دنبال هاچ‌بکی کوچک برای استفاده روزانه هستید و نمی‌خواهید هزینه تعمیر و نگهداری زیادی بپردازید، پراید ۱۱۱ همچنان مزیت‌هایی دارد؛ قطعات فنی مشترک با خانواده پراید و آشنایی تعمیرکاران با آن، نگهداری را آسان‌تر می‌کند. بااین‌حال، نمی‌توان کیفیت پایین ساخت، فضای محدود عقب و ضعف ایمنی را نادیده گرفت.
در میان تیپ‌ها، مدل SE به دلیل فرمان هیدرولیک، ترمز ABS و دو کیسه هوا انتخاب کامل‌تری است. اگر بودجه‌تان به یک تیبا ۲ سالم می‌رسد، بهتر است آن را هم جدی بگیرید. قیمت نهایی هر نمونه کارکرده بیش از هر چیز به سلامت بدنه، کارکرد و سابقه تعمیرات آن بستگی دارد.
جمع‌بندی
پراید ۱۱۱ خودرویی کم‌خرج و مناسب مسیرهای کوتاه شهری است، اما امکانات اندک و ایمنی ضعیف اجازه نمی‌دهد آن را انتخابی بی‌دردسر برای همه کاربردها بدانیم. برای خرید این خودرو، تیپ SE و نمونه‌های سالم‌تر سال‌های آخر تولید در اولویت هستند.
نقاط قوت و ضعف
نقاط قوت
- ابعاد کوچک و پارک آسان در شهر
- مصرف سوخت پایین و هزینه نگهداری مناسب
- فراوانی قطعات و تعمیرکار آشنا با خودرو
- دسترسی راحت‌تر به بار از طریق درِ عقب هاچبک
نقاط ضعف
- ایمنی ضعیف و محدودیت ساختاری بدنه
- کیفیت پایین مواد کابین و نفوذ صدا
- شتاب و کشش کم در سربالایی و سبقت
- فضای محدود صندلی عقب و صندوق کوچک
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد