هشدار وزارت صمت درباره فروش خودروهای وارداتی

فروش خودروهای وارداتی بدون مجوز؛ خریداران به چه نکاتی توجه کنند؟

در ماه‌های اخیر، حجم آگهی‌های فروش خودروهای وارداتی در شبکه‌های اجتماعی، بیلبوردهای شهری و حتی وب‌سایت‌های اختصاصی برخی شرکت‌ها به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. در ظاهر، تنوع شرایط فروش بیشتر شده؛ اما در عمل، یکی از چالش‌های جدی بازار، نبود شفافیت درباره مجوز رسمی فروش و تعداد واقعی خودروهای قابل عرضه است.

بسیاری از متقاضیان نمی‌دانند خودرویی که برای آن ثبت‌نام می‌کنند، واقعاً وارد کشور شده یا صرفاً وعده واردات آن داده شده است. همچنین مشخص نیست شرکت عرضه‌کننده، مجوز رسمی فروش از وزارت صنعت، معدن و تجارت دارد یا خیر. این ابهام می‌تواند خریداران را با ریسک‌های مالی جدی روبه‌رو کند.

شرایط صدور مجوز فروش خودرو وارداتی از سوی وزارت صمت

به گفته محمدعلی حاجی‌زاده، سرپرست دفتر صنایع خودرو، نیرو محرکه و حمل‌ونقل در وزارت صنعت، معدن و تجارت، این وزارتخانه تنها در شرایط مشخصی مجوز فروش خودروهای وارداتی را صادر می‌کند.

طبق توضیحات ارائه‌شده، صدور مجوز فروش منوط به تحقق هم‌زمان چند شرط است:

1. خودرو باید در کشور موجود باشد یا اسناد معتبر حمل آن از طریق کشتیرانی‌های ایرانی ارائه شود.

2. تامین ارز موردنیاز انجام شده باشد.

3. هیات‌مدیره شرکت واردکننده تعهد رسمی ارائه دهد.

به بیان ساده، تا زمانی که خودرو واقعاً وارد چرخه تامین نشده و منابع ارزی آن مشخص نباشد، مجوز فروش نباید صادر شود. این موضوع برای جلوگیری از پیش‌فروش‌های غیرواقعی و ایجاد تعهدات بدون پشتوانه طراحی شده است.

چرا مطالبه مجوز رسمی فروش اهمیت دارد؟

بر اساس اعلام این مقام مسئول، تعداد خودروهایی که مجوز فروش دریافت می‌کنند، دقیقاً در سامانه رسمی وزارت صمت ثبت و رصد می‌شود و هیچ شرکتی اجازه ندارد فراتر از این سقف اقدام به فروش کند.

با این حال، در برخی موارد مشاهده شده که شرکت‌هایی بدون دریافت مجوز رسمی، اقدام به ثبت‌نام اینترنتی کرده‌اند. چنین تخلفاتی به نهادهای نظارتی و امنیتی معرفی می‌شود، اما پیشگیری اصلی از سمت خریداران اتفاق می‌افتد.

اگر قصد خرید خودرو وارداتی دارید، پیش از هرگونه پرداخت:

• از شرکت عرضه‌کننده، مجوز رسمی فروش صادرشده از وزارت صمت را مطالبه کنید.

• بررسی کنید این مجوز در سایت رسمی شرکت بارگذاری شده باشد.

• از تطابق تعداد عرضه با اطلاعات درج‌شده در سامانه‌های رسمی اطمینان حاصل کنید.

این اقدامات ساده می‌تواند از بروز مشکلاتی جلوگیری کند که جبران آن‌ها در بسیاری از موارد زمان‌بر و پیچیده است.

آخرین آمار واردات خودرو ویژه جانبازان

در بخش دیگری از این گزارش، وضعیت واردات خودرو برای جانبازان مشمول طرح نیز تشریح شده است. جامعه هدف این طرح حدود ۲۷ هزار و ۵۰۰ نفر اعلام شده که تاکنون برای ۲۵ هزار نفر پرونده تشکیل شده است.

جزئیات پیشرفت این طرح به شرح زیر است:

• حدود ۲۱ هزار پرونده ثبت سفارش انجام داده‌اند.

• ۱۳ هزار دستگاه خودرو تحویل شده است.

• حدود ۸ هزار دستگاه در حال حمل، در گمرک یا در مرحله شماره‌گذاری قرار دارند.

برای جانبازان بالای ۵۰ درصد که هنوز ثبت سفارش نکرده‌اند نیز پیامک فراخوان از سوی بنیاد شهید ارسال شده است. این آمار نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از فرآیند اجرایی شده، اما همچنان بخشی از تعهدات در مرحله تکمیل قرار دارد.

وضعیت تامین ارز و نقش واردات از محل ارز شخصی

طبق قانون بودجه ۱۴۰۴، تامین ۲ میلیارد یورو ارز برای واردات خودرو پیش‌بینی شده بود که به گفته مسئولان، این میزان به طور کامل تامین نشده است. به همین دلیل، بخشی از واردات از محل ارز شخصی یا ارز دیگران انجام می‌شود.

در حال حاضر حدود ۱۳۵ شرکت در فهرست واردکنندگان خودرو قرار دارند که از این مسیر فعالیت می‌کنند. آمارهای ارائه‌شده نشان می‌دهد:

• ۲۲۰ هزار پرونده تشکیل شده است.

• ۱۶۰ هزار ثبت سفارش تایید شده است.

• سایر پرونده‌ها در حال بررسی هستند.

تا ۱۲ بهمن، حدود ۵۴ هزار خودرو از گمرکات کشور ترخیص شده که نیمی از آن‌ها برقی و هیبریدی بوده‌اند. همچنین از تیرماه تا پایان بهمن، حدود ۳۲ هزار خودرو در سامانه‌های فروش عرضه شده است.

برآوردها حاکی از آن است که مجموع واردات تا پایان سال به ۷۰ تا ۸۰ هزار دستگاه برسد و از رقم ۶۰ هزار دستگاه سال گذشته عبور کند.

واردات خودروهای کارکرده؛ چه محدودیت‌هایی وجود دارد؟

یکی از موضوعات مهم، واردات خودروهای کارکرده است که با حساسیت‌هایی همراه شده است. نگرانی اصلی در این بخش، ارائه خدمات پس از فروش و تضمین اصالت خودروهاست.

بر اساس اعلام رسمی:

• خودروهای کارکرده باید بین ۳ تا ۵ سال عمر داشته باشند.

• واردات آن‌ها از محل ارز شخصی یا دیگران انجام می‌شود.

• شرکت عرضه‌کننده باید دارای گارانتی معتبر و رسمی باشد.

همچنین تاکید شده خودروهای دست دوم وارداتی باید از برندهای معتبر و با قیمت اقتصادی باشند تا بتوانند به تنظیم بازار کمک کنند. هدف اصلی این سیاست، افزایش عرضه و ایجاد فشار کاهشی بر قیمت‌هاست، نه واردات محدود خودروهای خاص و گران‌قیمت.

وضعیت واردات اتوبوس و کشنده‌های تجاری

در حوزه حمل‌ونقل عمومی نیز آمارهایی ارائه شده است:

• ۱۴۰۰ ثبت سفارش برای اتوبوس‌های بین‌شهری انجام شده است.

• ۱۸۰۰ ثبت سفارش کشنده تجاری بر اساس بند «پ» ماده ۵۷ قانون ساماندهی صورت گرفته است.

این ارقام نشان می‌دهد تمرکز صرفاً بر خودروهای سواری نیست و بخشی از برنامه واردات به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و تجاری اختصاص دارد.

شرایط واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج

قانون واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج نیز اجرایی شده است. مهم‌ترین شرط این طرح آن است که متقاضیان باید پیش از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ دارای اقامت معتبر بوده باشند و خودرو را نیز پیش از ماه نهم سال خریداری کرده باشند.

فرآیند بررسی به این صورت انجام می‌شود:

1. بارگذاری اسناد در سامانه «میخک» متعلق به وزارت امور خارجه

2. انتقال اطلاعات به سامانه جامع تجارت وزارت صمت

3. بررسی و تایید نهایی

این طرح حدود یک ماه است که آغاز شده و در مرحله اجرا قرار دارد.

جمع‌بندی؛ خریدار آگاه، بازار سالم‌تر

افزایش تنوع آگهی‌های فروش خودروهای وارداتی لزوماً به معنای افزایش واقعی عرضه نیست. در شرایط فعلی، مهم‌ترین ابزار محافظت از سرمایه خریداران، مطالبه مجوز رسمی فروش و بررسی دقیق اطلاعات ثبت سفارش است.

در کنار آن، آمارهای ارائه‌شده نشان می‌دهد روند واردات نسبت به سال گذشته رشد داشته و تمرکز بر خودروهای برقی، هیبریدی و نوسازی ناوگان عمومی نیز در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، شفافیت در فرآیند فروش و رعایت دقیق سقف مجوزهای صادرشده است.