کاهش تعرفه واردات خودروهای اقتصادی؛ مجلس چه میخواهد؟
کاهش تعرفه واردات خودرو؛ اختلاف مجلس و دولت بر سر خودروهای اقتصادی
در حالی که افزایش قیمت خودرو در بازار همچنان یکی از موضوعات مورد توجه سیاستگذاران است، بحث بر سر تعرفه واردات و تأثیر آن بر قیمت خودروهای وارداتی بار دیگر به مجلس کشیده شده است. مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، میگوید مجلس کاهش تعرفه خودروهای اقتصادی را پیگیری خواهد کرد و معتقد است سیاست وارداتی باید میان درآمدهای دولت و امکان دسترسی مصرفکننده به خودروهای مناسب تعادل ایجاد کند.
در مقابل، آنچه در اظهارات مطرحشده از سوی این نماینده درباره موضع دولت بیان شده، این است که کاهش تعرفه و افزایش واردات میتواند درآمدهای پیشبینیشده دولت از این محل را کاهش دهد. بنابراین اختلاف اصلی را میتوان در نحوه تنظیم تعرفه واردات و تعیین اولویت میان درآمدهای دولت و کاهش هزینه تمامشده خودرو برای مصرفکننده دنبال کرد.
مجلس درباره کاهش تعرفه واردات خودرو چه میگوید؟
پوردهقان در نشست نظارتی کمیسیون صنایع و معادن مجلس، وضعیت بازار خودرو و سیاستهای وارداتی را مورد بحث قرار داده است. به گفته او، وزیر صنعت، معدن و تجارت در این نشست مخالفت دولت با کاهش تعرفه واردات خودروهای نو و کارکرده را مطرح کرده است.
این نماینده مجلس، دلیل اصلی این مخالفت را نگرانی درباره کاهش درآمدهای دولت از محل واردات خودرو عنوان کرده و رقم این درآمد را بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است.
در این روایت، کاهش تعرفه از یک طرف میتواند هزینه ورود خودرو به کشور را کاهش دهد، اما از طرف دیگر ممکن است درآمد دولت از محل حقوق و عوارض واردات را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، موضوع تعرفه فقط یک بحث تجاری نیست و مستقیماً با سیاست درآمدی دولت نیز ارتباط پیدا میکند.
چرا تعرفه واردات خودرو روی قیمت نهایی اثر دارد؟
تعرفه یکی از اجزایی است که در هزینه واردات خودرو اثر میگذارد. هرچه هزینههای مربوط به واردات افزایش پیدا کند، در شرایط برابر، هزینه تمامشده خودرو نیز بالاتر میرود.
البته قیمت نهایی خودرو وارداتی فقط تابع تعرفه نیست. نرخ ارز، هزینه حملونقل، بیمه، مالیاتها و عوارض، هزینههای ترخیص، خدمات پس از فروش و شرایط بازار نیز میتوانند بر قیمت نهایی اثرگذار باشند.
بنابراین کاهش تعرفه را نباید بهتنهایی معادل کاهش قطعی و به همان نسبت قیمت خودرو در بازار دانست. میزان اثرگذاری آن به مجموعهای از هزینهها و شرایط بازار بستگی دارد.
مجلس کاهش تعرفه کدام خودروها را دنبال میکند؟
بر اساس اظهارات پوردهقان، تمرکز اصلی مجلس بر خودروهایی است که در گروه اقتصادیتر بازار قرار میگیرند. او مشخصاً به خودروهای با حجم موتور ۱۵۰۰ سیسی و پایینتر، خودروهای هیبریدی، برقی و بردافزا اشاره کرده است.
در مقابل، این نماینده گفته است که برای خودروهایی که در گروه لوکس و نیمهلوکس قرار میگیرند، با افزایش تعرفه موافق است.
بنابراین دیدگاه مطرحشده در مجلس، کاهش تعرفه برای تمام خودروهای وارداتی را بهصورت یکسان دنبال نمیکند؛ بلکه میان خودروهای اقتصادی و خودروهای گرانتر تفکیک قائل میشود.
موضع مطرحشده درباره خودروهای اقتصادی چیست؟
استدلال اصلی مطرحشده از سوی پوردهقان این است که خودروهای اقتصادی، هیبریدی، برقی و بردافزا میتوانند با تعرفه پایینتر، دسترسی بیشتری برای مصرفکنندگان ایجاد کنند.
در این دیدگاه، کاهش هزینه ورود چنین خودروهایی میتواند به عرضه خودروهای جدیدتر با سطح متفاوتی از تجهیزات، ایمنی و فناوری در بازار ایران کمک کند. با این حال، تحقق چنین اثری به عواملی مانند میزان واقعی واردات، نرخ ارز، سیاست قیمتگذاری و نحوه انتقال کاهش هزینه واردات به مصرفکننده نیز وابسته است.
به عبارت دیگر، کاهش تعرفه زمانی میتواند اثر محسوسی بر بازار داشته باشد که کاهش هزینه واردات در نهایت در قیمت عرضه خودرو نیز منعکس شود.
اختلاف مجلس و دولت بر سر تعرفه واردات از کجا ناشی میشود؟
آنچه از اظهارات این نماینده مجلس برمیآید، اختلاف اصلی بر سر اولویتبندی سیاست واردات است.
از یک سو، دولت درآمد قابل توجهی را از محل واردات خودرو در نظر گرفته است و کاهش تعرفه میتواند میزان تحقق این درآمد را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، مجلس بر این موضوع تأکید دارد که تعرفه پایینتر، بهخصوص برای خودروهای اقتصادی، میتواند به کاهش هزینه ورود خودرو و افزایش دسترسی مصرفکنندگان کمک کند.
در نتیجه، مسئله فقط «تعرفه بالا یا پایین» نیست؛ بلکه به این پرسش مربوط میشود که سیاست واردات خودرو باید چه هدفی را دنبال کند: افزایش درآمدهای دولت، کنترل قیمت خودرو، افزایش عرضه، کاهش انحصار یا ترکیبی از این اهداف.
پوردهقان درباره افزایش قیمت خودرو چه گفته است؟
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در بخش دیگری از اظهارات خود، افزایش شدید قیمت خودرو در بازار را مورد انتقاد قرار داده و آن را به سیاستهای دولت و خودروسازان مرتبط دانسته است.
او همچنین مدعی شده است که ساختار فعلی واردات خودرو به شکلی است که افزایش قیمت خودروهای خارجی میتواند زمینه افزایش سود فعالان مختلف این بازار را فراهم کند.
این بخش از اظهارات، دیدگاه و ارزیابی این نماینده مجلس درباره عوامل افزایش قیمت خودرو است و در متن خبر، جزئیات مستقلی برای اثبات سهم هر یک از عوامل ارائه نشده است. بنابراین برای تحلیل دقیق افزایش قیمت خودرو باید متغیرهایی مانند نرخ ارز، هزینه واردات، تعرفه، عرضه و تقاضا، هزینههای تولید و سیاستهای قیمتگذاری نیز جداگانه بررسی شوند.
آیا کاهش تعرفه واردات خودرو الزاماً قیمت خودرو را پایین میآورد؟
کاهش تعرفه میتواند یکی از عوامل کاهنده هزینه واردات باشد، اما نمیتوان از آن بهتنهایی نتیجه گرفت که قیمت بازار خودرو به همان میزان کاهش پیدا میکند.
برای انتقال اثر تعرفه به مصرفکننده، چند عامل باید همزمان مورد توجه قرار گیرد:
-
میزان کاهش واقعی تعرفه
-
حجم خودروهای واردشده
-
نرخ ارز در زمان واردات
-
سایر مالیاتها و عوارض
-
هزینه حمل و ترخیص
-
حاشیه سود واردکننده
-
میزان عرضه و تقاضا در بازار
-
نحوه قیمتگذاری خودروهای وارداتی
بنابراین اثر نهایی سیاست تعرفهای باید در زنجیره کامل واردات تا عرضه به مصرفکننده بررسی شود.
مجلس احتمال طرح سؤال از دولت درباره واردات خودرو را مطرح کرده است
پوردهقان در ادامه اظهارات خود گفته است که کمیسیون صنایع و معادن مجلس ممکن است موضوع طرح سؤال از دولتمردان را پیگیری کند.
به گفته او، وزارت صنعت، معدن و تجارت در این مسیر دفاعهای مناسبی داشته و اقداماتی انجام داده است، اما مخالفت برخی اعضای دولت با تخصیص ارز برای واردات خودرو، از جمله رئیس سازمان برنامه و بودجه، وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی، از نگاه این نماینده مانع ادامه سیاست مورد نظر مجلس شده است.
در نتیجه، یکی از محورهای اختلاف مطرحشده، علاوه بر تعرفه، به موضوع تخصیص ارز برای واردات خودرو نیز مربوط میشود.
کاهش تعرفه خودروهای اقتصادی چه اثری بر بازار ایران میتواند داشته باشد؟
اگر کاهش تعرفه با افزایش واقعی عرضه همراه شود، میتواند هزینه ورود برخی خودروها را کاهش دهد و فضای رقابتیتری در بخشی از بازار ایجاد کند. با این حال، شدت این اثر به نحوه اجرای سیاست و واکنش سایر اجزای بازار بستگی دارد.
برای خودروهای برقی، هیبریدی و بردافزا نیز مسئله فقط تعرفه نیست. زیرساخت شارژ، خدمات فنی، تأمین قطعات، دسترسی به تعمیرکار متخصص و هزینه نگهداری از جمله عواملی هستند که بر قابلیت استفاده از این خودروها در بازار ایران اثر میگذارند.
بنابراین برای ارزیابی نتیجه یک سیاست وارداتی، صرفاً نباید به درصد تعرفه نگاه کرد؛ بلکه باید دید این تغییر چگونه بر قیمت نهایی، حجم عرضه، تنوع خودروها و هزینه مالکیت اثر میگذارد.
آینده سیاست تعرفهای خودرو در مجلس و دولت
اظهارات اخیر عضو کمیسیون صنایع و معادن نشان میدهد که موضوع تعرفه واردات خودرو همچنان محل اختلاف میان مجلس و دولت است. تمرکز مجلس، دستکم بر اساس این اظهارات، بیشتر بر کاهش تعرفه خودروهای اقتصادی، خودروهای کمحجم، هیبریدی، برقی و بردافزا قرار دارد؛ در حالی که نگرانی درباره درآمدهای دولت و منابع حاصل از واردات نیز یکی از محورهای مطرحشده در طرف مقابل است.
نتیجه این اختلاف به تصمیم نهایی درباره تعرفه، نحوه تخصیص ارز و مقررات اجرایی واردات بستگی خواهد داشت. برای مصرفکننده نیز مهمترین شاخص، نه صرفاً تغییر عدد تعرفه، بلکه اثر واقعی این سیاست بر قیمت نهایی خودرو، میزان عرضه و تنوع انتخابهای موجود در بازار خواهد بود.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد