رانت خودرو کوچک شد؛ کاهش شدید تقاضا در قرعه کشی ها
کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو چه پیامی دارد؟
بازار خودرو در ماههای اخیر نشانههای جدیدی از تغییر رفتار قیمتی را بروز داده است. مهمترین اتفاق، کاهش فاصله میان قیمت کارخانه و بازار آزاد در برخی محصولات داخلی است؛ موضوعی که میتواند بر میزان تقاضا، فعالیت دلالان، بازار حواله و حتی سودآوری خودروسازان تأثیر مستقیم بگذارد.
بررسی وضعیت قیمتها نشان میدهد فاصله قیمتی محصولات ایرانخودرو و سایپا نسبت به ماههای گذشته کاهش یافته و همین موضوع باعث شده جذابیت خرید خودرو با هدف کسب سود از اختلاف قیمتها تا حدی از بین برود.
اختلاف قیمت کارخانه و بازار در ایران خودرو و سایپا چقدر کاهش یافته است؟
بررسی قیمت محصولات دو خودروساز بزرگ کشور نشان میدهد شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد نسبت به اردیبهشتماه کاهش قابل توجهی داشته است.
| خودروساز | میانگین اختلاف قیمت در اردیبهشت | میانگین اختلاف قیمت در خرداد |
|---|---|---|
| ایرانخودرو | ۶۵ درصد | ۶ درصد |
| سایپا | ۸۴.۹ درصد | ۶۵.۲ درصد |
این آمار نشان میدهد روند کاهش اختلاف قیمت در محصولات ایرانخودرو بسیار چشمگیرتر از سایپا بوده است.
چرا کاهش شکاف قیمتی اهمیت دارد؟
یکی از مهمترین پیامدهای قیمتگذاری دستوری در سالهای اخیر، ایجاد رانت گسترده در بازار خودرو بوده است. زمانی که خودرو با قیمتی بسیار پایینتر از بازار عرضه میشود، بخشی از خریداران نه برای مصرف واقعی بلکه برای کسب سود وارد فرآیند ثبتنام میشوند.
کاهش فاصله میان قیمت کارخانه و بازار چند نتیجه مهم به همراه دارد:
- کاهش جذابیت فعالیتهای سوداگرانه
- کاهش انگیزه واسطهگری و دلالی
- نزدیکتر شدن قیمت واقعی خودرو به ارزش بازار
- کاهش تقاضای غیرمصرفی در طرحهای فروش
- بهبود جریان درآمدی خودروسازان
در واقع هرچه فاصله قیمتها کمتر شود، امکان کسب سود آسان از خرید خودرو و فروش فوری آن در بازار نیز کاهش پیدا میکند.
افت ۷۵ درصدی متقاضیان در آخرین طرح فروش خودرو
یکی از مهمترین نشانههای کاهش فعالیتهای سوداگرانه را میتوان در آمار ثبتنامکنندگان طرحهای فروش مشاهده کرد.
در سیزدهمین طرح فروش خودروسازان، تعداد متقاضیان به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر رسید؛ در حالی که در دوره قبل بیش از ۶ میلیون نفر برای خرید خودرو ثبتنام کرده بودند.
این آمار نشان میدهد تعداد متقاضیان نسبت به دوره قبل حدود ۷۵ درصد کاهش یافته است؛ اتفاقی که بسیاری از کارشناسان آن را نتیجه کاهش رانت موجود در بازار خودرو میدانند.
کدام محصولات ایرانخودرو بیشترین اختلاف قیمت را دارند؟
بررسی قیمت ۱۰ محصول پرتیراژ ایرانخودرو نشان میدهد اختلاف قیمتها در برخی مدلها همچنان قابل توجه است، اما نسبت به ماههای گذشته کاهش محسوسی داشته است.
بیشترین اختلاف قیمت
پژو ۲۰۷ TU5P اتوماتیک بیشترین اختلاف قیمت را در میان محصولات بررسیشده ثبت کرده است.
| خودرو | قیمت کارخانه | قیمت بازار | اختلاف قیمت |
| پژو ۲۰۷ TU5P اتوماتیک | ۲ میلیارد و ۱۳۴ میلیون تومان | ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان | ۱۲.۴ درصد |
نکته مهم اینجاست که همین خودرو در اردیبهشتماه اختلاف قیمتی بیش از ۱۰۴ درصد را تجربه کرده بود.
کمترین اختلاف قیمت
کمترین فاصله قیمتی در میان محصولات ایرانخودرو مربوط به سورن پلاس XU7P است.
| خودرو | اختلاف قیمت خرداد |
| سورن پلاس XU7P | ۳۰ میلیون تومان (۱.۹ درصد) |
| تارا دستی | ۶۲ میلیون تومان (۳.۲ درصد) |
برای مقایسه، سورن پلاس XU7P در اردیبهشتماه بیش از ۵۳ درصد اختلاف قیمت میان کارخانه و بازار داشت.
وضعیت اختلاف قیمت محصولات سایپا چگونه است؟
اگرچه فاصله قیمت در محصولات سایپا نیز کاهش یافته، اما همچنان نسبت به ایرانخودرو بالاتر است.
بیشترین اختلاف قیمت
شاهین G یکی از بالاترین شکافهای قیمتی را در میان محصولات سایپا ثبت کرده است.
| خودرو | قیمت کارخانه | قیمت بازار | اختلاف قیمت |
| شاهین G | ۱ میلیارد و ۱۴۵ میلیون تومان | ۲ میلیارد تومان | ۷۴.۶ درصد |
این خودرو در اردیبهشتماه اختلاف قیمتی بیش از ۱۱۴ درصدی را تجربه کرده بود.
کمترین اختلاف قیمت
اطلس S کمترین فاصله قیمتی را در بین محصولات مورد بررسی سایپا داشته است.
| خودرو | اختلاف قیمت خرداد |
| اطلس S | ۴۷۵ میلیون تومان (۵۶.۹ درصد) |
با وجود کاهش فاصله قیمت، اختلاف میان کارخانه و بازار در محصولات سایپا همچنان قابل توجه ارزیابی میشود.
بازار حواله خودرو چرا رونق گذشته را ندارد؟
یکی دیگر از بازارهایی که تحت تأثیر کاهش اختلاف قیمت قرار گرفته، بازار خرید و فروش حواله خودرو است.
در گذشته بسیاری از برندگان طرحهای فروش، حواله خودرو را با قیمتهای بالا در بازار واگذار میکردند. اما اکنون با کاهش سود بالقوه، این بازار نیز با افت تقاضا مواجه شده است.
بررسی آگهیهای منتشرشده نشان میدهد قیمت برخی حوالهها به محدوده ۲۰ تا ۸۰ میلیون تومان رسیده است.
نمونههایی از قیمتهای اعلامشده:
- حواله سورن پلاس XU7P حدود ۲۰ میلیون تومان
- حواله رانا حدود ۲۵ میلیون تومان
- حواله تارا حدود ۵۰ میلیون تومان
فعالان بازار معتقدند کاهش حاشیه سود باعث شده بسیاری از فروشندگان برای واگذاری حواله خود با کمبود خریدار مواجه شوند.
کاهش رانت خودرو چه تأثیری بر مصرفکنندگان دارد؟
اگرچه کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار میتواند به کاهش دلالی و بهبود وضعیت مالی خودروسازان کمک کند، اما موضوع مهم دیگری نیز وجود دارد.
افزایش قیمت کارخانهای خودروها باعث میشود بخشی از مصرفکنندگان واقعی که توان مالی محدودی دارند، برای خرید خودرو با دشواری بیشتری مواجه شوند.
به همین دلیل بسیاری از کارشناسان پیشنهاد میکنند به جای توزیع رانت از طریق قرعهکشی، سیاستهای حمایتی مستقیم برای خریداران واقعی اجرا شود؛ سیاستهایی مانند:
- ارائه تسهیلات خرید خودرو با نرخ سود پایین
- فروش اقساطی هدفمند
- حمایت از خریداران مصرفی به جای واسطهها
- تسهیل دسترسی خانوارها به منابع مالی خرید خودرو
آینده بازار خودرو پس از کاهش اختلاف قیمتها
روند فعلی نشان میدهد بازار خودرو بهتدریج از فضای سوداگرانه فاصله میگیرد و به سمت شرایطی حرکت میکند که قیمت کارخانه و بازار آزاد به یکدیگر نزدیکتر باشند.
اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمال کاهش بیشتر تقاضای غیرمصرفی، محدود شدن فعالیت واسطهها و کاهش رونق بازار حواله وجود دارد. با این حال موفقیت این مسیر به سیاستهای آتی دولت، نحوه قیمتگذاری خودرو و توان خرید مصرفکنندگان واقعی بستگی خواهد داشت.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد