نحوه چک کردن روغن موتور؛ راهنمای کامل و ساده برای رانندگان
چرا بررسی روغن موتور یکی از مهمترین کارهای نگهداری خودرو است
موتور خودرو مجموعهای از قطعات فلزی است که با سرعت و فشار بالا در کنار یکدیگر حرکت میکنند. اگر بین این قطعات روانکاری مناسبی وجود نداشته باشد، اصطکاک بهسرعت افزایش پیدا میکند و دمای موتور بالا میرود. نتیجه این اتفاق میتواند سایش قطعات، خرابی یاتاقانها یا حتی قفل شدن کامل موتور باشد.
روغن موتور در این میان نقش یک لایه محافظ را دارد. این مایع با ایجاد فیلم روغنی بین قطعات متحرک، اصطکاک را کاهش میدهد و به خنک شدن موتور نیز کمک میکند. به همین دلیل بررسی منظم سطح و کیفیت روغن موتور یکی از سادهترین اما مهمترین کارهایی است که هر راننده باید انجام دهد.
بیتوجهی به این موضوع معمولاً بهتدریج مشکلاتی ایجاد میکند که در ابتدا چندان محسوس نیستند، اما در نهایت میتوانند به تعمیرات پرهزینه منجر شوند.
چه زمانی باید روغن موتور را بررسی کنیم
یکی از سوالهای رایج رانندگان این است که بهترین زمان برای چک کردن روغن موتور چه موقع است. زمان مناسب برای این کار زمانی است که موتور نه خیلی داغ باشد و نه کاملاً سرد.
در شرایط عادی بهتر است مراحل زیر رعایت شود:
- خودرو روی سطح صاف پارک شود
- موتور خاموش باشد
- حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه از خاموش شدن موتور گذشته باشد
در این فاصله زمانی، روغن از قسمتهای بالایی موتور به کارتل (مخزن پایینی روغن) برمیگردد و سطح واقعی آن قابل اندازهگیری میشود.
بسیاری از رانندگان بلافاصله پس از خاموش کردن موتور سراغ گیج روغن میروند. در این حالت بخشی از روغن هنوز در کانالهای موتور جریان دارد و سطح واقعی کمتر از مقدار واقعی دیده میشود.
نحوه چک کردن روغن موتور به صورت مرحلهبهمرحله
بررسی روغن موتور کار پیچیدهای نیست، اما اگر مراحل آن با دقت انجام شود نتیجه قابل اعتمادتری خواهد داشت.
مراحل استاندارد بررسی روغن موتور به شکل زیر است:
۱. پارک خودرو روی سطح صاف
سطح شیبدار باعث میشود روغن در یک سمت کارتل جمع شود و اندازهگیری دقیق نباشد.
۲. باز کردن کاپوت
پس از بالا زدن کاپوت، باید میله اندازهگیری روغن یا همان گیج روغن را پیدا کنید. این میله معمولاً دستهای رنگی دارد تا بهراحتی دیده شود.
۳. خارج کردن گیج روغن
گیج را به آرامی بیرون بکشید و با یک دستمال تمیز روغن روی آن را کاملاً پاک کنید.
۴. قرار دادن دوباره گیج در محل خود
گیج را تا انتها در جای خود فرو ببرید و سپس دوباره بیرون بکشید. حالا سطح واقعی روغن روی میله مشخص میشود.
۵. بررسی سطح روغن
روی گیج معمولاً دو علامت مشخص وجود دارد که حداقل و حداکثر سطح روغن را نشان میدهد.
۶. بررسی رنگ و حالت روغن
علاوه بر مقدار روغن، ظاهر آن نیز اطلاعات مهمی درباره وضعیت موتور میدهد.
علائم روی گیج روغن موتور چه چیزی را نشان میدهند
گیج روغن یکی از سادهترین ابزارهای بررسی وضعیت موتور است. با نگاه دقیق به این میله میتوان اطلاعات ارزشمندی درباره سطح و کیفیت روغن به دست آورد.
جدول زیر رایجترین علائم روی گیج روغن را توضیح میدهد.
علامت روی گیج | مفهوم
MIN | حداقل سطح ایمن روغن
MAX | حداکثر سطح مجاز روغن
خطوط میانی | نمایش تقریبی سطح بین حداقل و حداکثر
در بسیاری از خودروها فاصله بین MIN و MAX تقریباً معادل یک لیتر روغن است، هرچند این مقدار بسته به نوع موتور میتواند کمی متفاوت باشد.
سطح استاندارد روغن موتور باید در چه محدودهای باشد
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میشود هرچه روغن بیشتری داخل موتور باشد بهتر است. در حالی که سطح بیش از حد روغن هم میتواند به موتور آسیب بزند.
سطح ایدهآل روغن معمولاً کمی بالاتر از نیمه گیج و نزدیک به علامت MAX است.
دو حالت خطرناک وجود دارد:
سطح پایینتر از MIN
در این وضعیت روغن کافی به قطعات مهم موتور نمیرسد. پیامدهای احتمالی شامل موارد زیر است:
- افزایش دمای موتور
- سایش یاتاقانها
- کاهش عمر موتور
- احتمال قفل شدن موتور
سطح بالاتر از MAX
پر کردن بیش از حد روغن نیز مشکلساز است. در این شرایط:
- روغن ممکن است کف کند
- فشار داخلی موتور افزایش مییابد
- احتمال نشت روغن از واشرها بیشتر میشود
بهترین روش این است که اگر نیاز به اضافه کردن روغن وجود دارد، آن را در چند مرحله و با مقدار کم انجام دهید.
از روی رنگ روغن موتور چه چیزی میتوان فهمید
رنگ روغن موتور اطلاعات مهمی درباره سلامت آن ارائه میدهد. هنگام بررسی گیج، چند ثانیه به ظاهر روغن توجه کنید.
وضعیتهای رایج روغن عبارتاند از:
رنگ زرد یا کهربایی روشن
نشانه روغن تازه و سالم است.
رنگ قهوهای تیره
روغن در حال نزدیک شدن به پایان عمر مفید خود است.
رنگ سیاه
روغن آلودگی زیادی جذب کرده و بهتر است تعویض شود.
وجود ذرات فلزی
ممکن است نشانه سایش قطعات داخلی موتور باشد.
وجود کف یا حباب
گاهی نشاندهنده ورود آب به روغن یا مشکل در واشر سرسیلندر است.
هر چند کیلومتر باید روغن موتور را تعویض کرد
فقط بررسی سطح روغن کافی نیست. حتی اگر سطح روغن مناسب باشد، ممکن است کیفیت آن کاهش پیدا کرده باشد.
بهطور معمول توصیه میشود روغن موتور در بازههای زیر تعویض شود:
نوع شرایط رانندگی | زمان تقریبی تعویض
رانندگی عادی | هر ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ کیلومتر
ترافیک سنگین شهری | حدود ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلومتر
رانندگی طولانی در جاده | تا حدود ۷۰۰۰ کیلومتر
البته نوع روغن موتور و توصیه سازنده خودرو نیز در این موضوع نقش مهمی دارد.
چرا گاهی روغن موتور بوی بنزین میدهد
گاهی هنگام بررسی روغن موتور بوی بنزین یا گازوئیل احساس میشود. این موضوع نشانهای است که نباید نادیده گرفته شود.
چند دلیل رایج برای این اتفاق وجود دارد.
احتراق ناقص در موتور
اگر سوخت به طور کامل نسوزد، بخشی از آن وارد محفظه روغن میشود.
نشت سوخت از انژکتورها
انژکتورهای معیوب ممکن است سوخت اضافی وارد سیلندر کنند.
فرسودگی رینگهای پیستون
رینگهای ضعیف نمیتوانند مانع عبور گازهای احتراق به کارتل شوند.
رانندگیهای کوتاه و مکرر
در این شرایط موتور به اندازه کافی گرم نمیشود و سوخت اضافی تبخیر نمیشود.
وجود سوخت در روغن باعث رقیق شدن آن میشود و خاصیت روانکاری را کاهش میدهد. در چنین شرایطی بهتر است روغن موتور بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
چند توصیه ساده برای افزایش عمر موتور
چند عادت ساده میتواند تأثیر قابل توجهی در سلامت موتور خودرو داشته باشد.
- حداقل ماهی یک بار سطح روغن موتور را بررسی کنید
- قبل از سفرهای طولانی حتماً روغن را چک کنید
- از روغن موتور توصیه شده توسط سازنده خودرو استفاده کنید
- تعویض فیلتر روغن را همراه با تعویض روغن انجام دهید
این کارها زمان زیادی نمیگیرد، اما میتواند از بسیاری از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کند.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد