۱۰ علت جوش آوردن خودرو + راهکار فوری هنگام داغ شدن موتور
جوش آوردن موتور خودرو دقیقاً یعنی چه و چرا مهم است؟
وقتی میگوییم خودرو «جوش آورده»، در واقع دمای موتور از محدوده طبیعی کارکرد عبور کرده است. موتور خودرو در حالت عادی در یک بازه دمایی مشخص کار میکند و سیستم خنککننده وظیفه دارد این دما را ثابت نگه دارد. اگر این سیستم نتواند گرمای تولید شده را دفع کند، دمای موتور بالا میرود و ممکن است به قطعات مهمی مثل واشر سرسیلندر، پیستونها یا حتی بلوک موتور آسیب وارد شود.
در تجربه عملی تعمیرگاهها، بسیاری از خسارتهای سنگین موتور دقیقاً زمانی رخ میدهد که راننده پس از بالا رفتن دما همچنان به رانندگی ادامه میدهد. در چنین شرایطی احتمال قفل شدن موتور یا به اصطلاح گریپاژ شدن آن وجود دارد؛ اتفاقی که هزینه تعمیر بسیار بالایی دارد.
علائم اولیه جوش آوردن خودرو که نباید نادیده بگیرید
پیش از آنکه موتور به مرحله آسیب جدی برسد، معمولاً چند نشانه مشخص ظاهر میشود. شناخت این علائم کمک میکند زودتر واکنش نشان دهید.
مهمترین نشانهها عبارتاند از:
• بالا رفتن سریع عقربه آمپر دما تا محدوده قرمز یا حرف H
• خروج بخار از زیر کاپوت که شبیه دود سفید دیده میشود
• بوی غیرعادی از سمت موتور، مخصوصاً بوی شیرین مایع خنککننده یا بوی سوختگی
• کاهش توان موتور یا بد کار کردن خودرو در حرکت
اگر یکی از این علائم را دیدید، ادامه رانندگی تصمیم درستی نیست. توقف بهموقع معمولاً از یک تعمیر پرهزینه جلوگیری میکند.
سیستم خنککننده خودرو چگونه کار میکند؟
برای درک علت جوش آوردن ماشین، باید بدانیم سیستم خنککاری چگونه عمل میکند. این سیستم شبیه یک مدار بسته است که گرمای موتور را جذب کرده و به بیرون منتقل میکند.
اجزای اصلی آن شامل موارد زیر است:
• رادیاتور که گرمای مایع خنککننده را به هوا منتقل میکند
• واترپمپ یا پمپ آب که مایع خنککننده را در موتور به گردش درمیآورد
• ترموستات که زمان ورود مایع به رادیاتور را تنظیم میکند
• فن خنککننده که هنگام توقف یا سرعت پایین به خنک شدن کمک میکند
• مخزن انبساط که فشار سیستم را کنترل میکند
اگر هر کدام از این قطعات درست کار نکند، تعادل دمای موتور به هم میخورد.
رایجترین دلایل جوش آوردن ماشین در عمل
در بررسی خودروهای مراجعهکننده به تعمیرگاه، چند علت بیشتر از بقیه دیده میشود. این موارد معمولاً به مرور زمان و به دلیل سرویس نکردن خودرو ایجاد میشوند.
کمبود مایع خنککننده
اگر سطح مایع خنککننده پایین باشد، سیستم توان جذب گرمای موتور را از دست میدهد. نشتی شلنگها، خرابی رادیاتور یا تبخیر تدریجی از دلایل رایج کاهش سطح مایع هستند.
خرابی ترموستات
ترموستات مانند یک دریچه هوشمند عمل میکند. اگر در حالت بسته گیر کند، مایع خنککننده در موتور باقی میماند و به رادیاتور نمیرسد.
خرابی فن رادیاتور
در ترافیک شهری این قطعه نقش بسیار مهمی دارد. اگر فن روشن نشود، دمای موتور خیلی سریع بالا میرود.
کم بودن روغن موتور
روغن فقط برای روانکاری نیست؛ بخشی از گرمای موتور را هم جذب میکند. کم شدن آن میتواند دمای موتور را افزایش دهد.
خرابی پمپ آب
وقتی واترپمپ درست کار نکند، گردش مایع خنککننده مختل میشود و گرما در موتور باقی میماند.
مشکل در واشر سرسیلندر
این یکی از جدیترین ایرادهاست. در صورت خرابی این قطعه، مایع خنککننده وارد سیلندر میشود و دمای موتور به سرعت بالا میرود.
چرا خودرو در تابستان بیشتر جوش میآورد؟
افزایش دمای محیط یکی از مهمترین عواملی است که فشار بیشتری به سیستم خنککننده وارد میکند. در تابستان معمولاً چند عامل همزمان باعث بالا رفتن دمای موتور میشوند:
• ترافیک سنگین شهری با سرعت پایین
• روشن بودن کولر برای مدت طولانی
• کاهش کارایی رادیاتور به دلیل رسوبات
• ضعف فن خنککننده
در چنین شرایطی حتی یک نقص کوچک در سیستم خنککننده میتواند باعث بالا رفتن آمپر شود.
آیا در زمستان هم ممکن است ماشین جوش بیاورد؟
بله، این تصور که فقط در گرما موتور داغ میکند کاملاً درست نیست. در زمستان هم مواردی وجود دارد که باعث افزایش دما میشود.
مهمترین عوامل عبارتاند از:
• گیر کردن ترموستات در حالت بسته
• استفاده نکردن از ضدیخ مناسب
• خرابی درب رادیاتور
• یخزدگی مسیر گردش مایع خنککننده
ضدیخ علاوه بر جلوگیری از یخزدگی، نقطه جوش مایع خنککننده را هم بالا میبرد. به همین دلیل استفاده از آن در تمام فصول ضروری است.
چرا خودرو در سربالایی یا جاده کوهستانی داغ میکند؟
رانندگی در سربالایی فشار زیادی به موتور وارد میکند. موتور برای حرکت خودرو در شیب باید انرژی بیشتری تولید کند و در نتیجه گرمای بیشتری هم ایجاد میشود.
در این شرایط اگر یکی از موارد زیر وجود داشته باشد، احتمال جوش آوردن بیشتر میشود:
• انتخاب دنده نامناسب
• بار زیاد خودرو
• ضعف عملکرد رادیاتور
• تنظیم نبودن موتور یا سیستم سوخترسانی
به همین دلیل در مسیرهای کوهستانی بهتر است فشار زیادی به موتور وارد نکنید و دنده مناسب انتخاب کنید.
دلایل جوش آوردن در برخی خودروهای رایج داخلی
در برخی خودروهای پرتیراژ داخلی، چند ایراد بیشتر دیده میشود که دانستن آنها برای مالکان مفید است.
پژو ۲۰۶
مشکلاتی مانند خرابی مقاومت فن، هوا گرفتن سیستم خنککننده و نشتی مخزن انبساط در این خودرو نسبتاً رایج است.
پژو ۴۰۵
رسوب گرفتن رادیاتور، خرابی واترپمپ و عملکرد ضعیف فن در ترافیک از مواردی است که باعث بالا رفتن دما میشود.
ساینا و تیبا
در این خودروها خرابی درب منبع انبساط، ایراد سنسور دمای آب و استفاده از ضدیخ نامناسب از دلایل متداول هستند.
سمند
در برخی نسخهها خرابی واترپمپ یا اختلال در عملکرد فن باعث افزایش دما میشود.
پراید انژکتوری
در این خودرو معمولاً خرابی فن یا نشتی رادیاتور باعث بالا رفتن آمپر میشود.
اگر خودرو در حال حرکت جوش آورد چه کار کنیم؟
این بخش از مهمترین نکات آموزشی برای رانندگان است. واکنش درست میتواند از آسیب جدی جلوگیری کند.
مراحل پیشنهادی به ترتیب:
-
خودرو را در اولین محل امن متوقف کنید.
-
موتور را خاموش کنید و اجازه دهید دما کاهش پیدا کند.
-
کولر را خاموش و در صورت نیاز بخاری را روشن کنید تا بخشی از گرمای موتور منتقل شود.
-
بلافاصله درب رادیاتور را باز نکنید؛ این کار خطر سوختگی دارد.
-
در صورت ادامه مشکل با امداد خودرو تماس بگیرید.
در بسیاری از موارد، باز کردن درب رادیاتور هنگام داغ بودن موتور باعث پاشیدن مایع بسیار داغ میشود که خطرناک است.
چطور از جوش آوردن خودرو پیشگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه سادهتر و کمهزینهتر از تعمیر موتور است. چند اقدام ساده میتواند احتمال بروز این مشکل را کاهش دهد.
مهمترین اقدامات پیشگیرانه:
• بررسی منظم سطح مایع خنککننده
• تعویض بهموقع ضدیخ و استفاده از ترکیب استاندارد
• سرویس دورهای رادیاتور و شستوشوی آن
• کنترل عملکرد فنها
• بررسی نشتی شلنگها و اتصالات سیستم خنککننده
• تعویض بهموقع ترموستات و واترپمپ در صورت خرابی
همچنین در تابستان، فشار آوردن زیاد به موتور در ترافیک طولانی یا مسیرهای شیبدار میتواند خطر داغ شدن موتور را بیشتر کند.
جمعبندی: مهمترین نکتهای که هر راننده باید بداند
جوش آوردن خودرو معمولاً یک هشدار جدی از طرف موتور است، نه یک مشکل ساده و موقتی. در بیشتر موارد، این اتفاق نتیجه بیتوجهی به سرویسهای دورهای یا نادیده گرفتن علائم اولیه است. اگر آمپر دما بالا رفت، بهترین کار توقف سریع و بررسی وضعیت است. همین تصمیم ساده میتواند از یک تعمیر بسیار پرهزینه جلوگیری کند.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد