بررسی آریو S300 سایپا؛ تفاوت موتورهای ۱.۵ و ۱.۶ و نسخه اتوماتیک

آریو S300 سدان خانوادگی سایپاست که در ایران با موتور ۱.۵ لیتری دنده‌ای، ۱.۶ لیتری دنده‌ای و ۱.۶ لیتری اتوماتیک عرضه شد. فضای جادار کابین و سواری نرم از امتیازهای آن هستند، اما هیچ‌ کدام از نسخه‌ها شتاب هیجان‌انگیزی ندارند و نمونه اتوماتیک در سبقت‌گیری کندتر عمل می‌کند.

آریو همان زوتی Z300 چینی است که ابتدا به‌صورت وارداتی و سپس با نشان سایپا مونتاژ شد. نمونه‌های وارداتی معمولاً تجهیزات بیشتری داشتند؛ تفاوتی که در کنار انتخاب موتور و گیربکس، هنگام خرید این خودرو اهمیت دارد.

معرفی آریو S300

زوتی Z300 نخستین بار در نمایشگاه خودروی پکن سال ۲۰۱۲ معرفی شد و همان سال به بازار چین رسید. سایپا ابتدا نمونه‌های وارداتی این سدان را با نام زوتی Z300 یا سایپا S300 به ایران آورد و سپس مونتاژ آن را با نام آریو آغاز کرد. ورود و عرضه اولیه خودرو به سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ برمی‌گردد. تولید آن نیز در سال‌های بعد ادامه یافت، اما آریو دیگر روی خط تولید سایپا نیست؛ نمونه‌هایی با مدل ۱۴۰۰ هم به بازار تحویل شدند.

آریو یک سدان خانوادگی با طول بیش از ۴.۵ متر است و فاصله محوری ۲۷۰۰ میلی‌متری آن، فضای پای خوبی برای سرنشینان عقب فراهم می‌کند. در بازار ایران سه نسخه از این خودرو وجود دارد: ۱.۵ لیتری با گیربکس پنج‌سرعته دستی، ۱.۶ لیتری با گیربکس پنج‌سرعته دستی و ۱.۶ لیتری با گیربکس چهارسرعته اتوماتیک. مدل ۱.۵ دنده‌ای کمتر از دو نسخه دیگر دیده می‌شود، اما از نظر ابعاد و ظاهر تفاوت عمده‌ای با آن‌ها ندارد.

نام زوتی و آریو ممکن است این تصور را ایجاد کند که با دو خودروی کاملاً متفاوت روبه‌رو هستیم، اما تفاوت اصلی آن‌ها در شیوه عرضه، نشان خودرو و سطح تجهیزات است. بخش مهمی از بدنه، کابین و قطعات فنی مشترک‌اند. البته زوتی Z300 بازار چین تیپ‌های متعددی داشت و نمی‌توان امکانات کامل‌ترین تیپ خارجی را به تمام خودروهای واردشده به ایران نسبت داد.

طراحی ظاهری

زوتی در طراحی Z300 آشکارا از تویوتا آلیون نسل دوم، به‌ویژه مدل‌های اواخر دهه ۲۰۰۰، الگوبرداری کرده است. شباهت فقط به یک چراغ یا جلوپنجره محدود نیست؛ فرم کلی بدنه، خط پنجره‌ها و تناسب کاپوت و صندوق هم یادآور سدان ژاپنی هستند. بااین‌حال، شباهت ظاهری به معنی یکسان‌بودن کیفیت ساخت یا قطعات تمام بخش‌های این دو خودرو نیست.

در نمای جلو، چراغ‌های کشیده به دو طرف جلوپنجره می‌رسند و سپر با ورودی هوای بزرگ در پایین، چهره‌ای ساده به خودرو داده است. خبری از شکستگی‌های زیاد یا خطوط اغراق‌آمیز نیست. این طراحی شاید هیجان‌انگیز نباشد، اما اجزای جلو هماهنگ‌اند و ظاهر آریو زودتر از موعد کهنه به نظر نمی‌رسد.

نمای جانبی تقریباً بدون برجستگی‌های زیاد طراحی شده و سقف با شیبی ملایم به صندوق عقب می‌رسد. در قسمت عقب نیز چراغ‌های بزرگ، درِ صندوق پهن و سپر ساده دیده می‌شوند. همین سادگی باعث می‌شود آریو در خیابان چندان جلب توجه نکند؛ خصوصیتی که برای برخی خریداران نکته مثبت است و برای کسانی که ظاهر اسپرت می‌خواهند، جذابیت کمتری دارد.

راحت‌ترین راه تشخیص بسیاری از نمونه‌های وارداتی از مونتاژی، نشان جلوپنجره و درِ صندوق است؛ زوتی Z300 معمولاً با لوگوی زوتی دیده می‌شود، درحالی‌که آریوی مونتاژی نشان سایپا دارد. البته به‌دلیل امکان تعویض قطعات ظاهری، برای تشخیص قطعی وارداتی‌بودن باید مدارک خودرو را هم دید.

کابین و امکانات رفاهی

طراحی داشبورد آریو هم از تویوتا آلیون الهام گرفته است. دریچه‌های تهویه در دو طرف کنسول مرکزی قرار دارند و کلیدهای سیستم صوتی و تهویه به شکلی چیده شده‌اند که پیدا کردنشان دشوار نیست. غربیلک فرمان و صفحه کیلومتر طراحی ساده‌ای دارند و ترکیب رنگ تیره و روشن داشبورد در بعضی خودروها، فضای کابین را از حالت یکنواخت خارج می‌کند.

در ساخت داشبورد و رودری‌ها پلاستیک زیادی به کار رفته است. مونتاژ و جنس قطعات داخل کابین به‌اندازه ظاهر مرتب خودرو رضایت‌بخش نیست و در خودروهایی که کارکرد بالایی دارند، بررسی صدای داشبورد و وضعیت پوشش صندلی‌ها اهمیت دارد. در عوض، نشیمن صندلی‌ها برای استفاده خانوادگی طراحی شده و فرم آن‌ها بیشتر بر راحتی تکیه دارد تا نگه‌داشتن بدن در پیچ‌های تند.

آریوی مونتاژی، بسته به تیپ، امکاناتی مانند سنسور پارک عقب، چراغ بدرقه، شیشه‌بالابرهای برقی، آینه‌های برقی، کامپیوتر سفری و روکش چرمی صندلی دارد. نسخه ۱.۵ دنده‌ای هم صرفاً به‌دلیل موتور کوچک‌تر، کابین متفاوتی ندارد؛ تفاوت تجهیزات بیشتر به تیپ و سال تولید مربوط است. رینگ‌های آلومینیومی و بعضی امکانات جانبی در همه نمونه‌ها یکسان نیستند؛ هنگام خرید، فهرست امکانات همان خودرو را ملاک قرار دهید.

تفاوت زوتی Z300 وارداتی با آریو S300 مونتاژی

اگر قصد خرید زوتی وارداتی دارید، سانروف و نمایشگر را حتماً از نظر سلامت بررسی کنید؛ وجود این تجهیزات ارزشمند است، اما تعمیرشان هم باید در نظر گرفته شود. در آریوی مونتاژی نیز پیش از پرداخت پول برای یک خودروی به‌اصطلاح فول، مطمئن شوید سانروف یا نمایشگر بعداً توسط مالک نصب نشده باشد. تفاوت تجهیزات مهم است، نه صرفاً نوشته روی درِ صندوق.

ابعاد، فضای کابین و صندوق

آریو حدود ۴۵۶۵ میلی‌متر طول، ۱۷۶۶ میلی‌متر عرض و ۲۷۰۰ میلی‌متر فاصله محوری دارد. طول بدنه و فاصله بین دو محور به‌خوبی در فضای کابین خود را نشان می‌دهند؛ به‌خصوص در ردیف عقب که جای پای سرنشینان از برخی سدان‌های هم‌دوره، مانند پژو ۲۰۶ صندوق‌دار و رانا، بیشتر است.

دو بزرگسال روی صندلی‌های عقب راحت‌تر از بسیاری از سدان‌های جمع‌وجور می‌نشینند و برای خانواده‌هایی که مرتب سه یا چهار سرنشین دارند، همین نکته اهمیت زیادی دارد. البته صندلی وسط عقب مانند دو جای کناری راحت نیست و نشستن سه بزرگسال در سفر طولانی همچنان محدودیت دارد. عرض کابین خوب است، ولی فضای سر و پا تنها عامل راحتی نیست؛ کیفیت فوم صندلی و وضعیت کمک‌فنرها نیز بر آن اثر می‌گذارد.

حجم صندوق عقب حدود ۴۵۷ لیتر اعلام شده است. شکل نسبتاً منظم فضای بار، قرار دادن چمدان و وسایل سفر را آسان می‌کند و امکان خواباندن پشتی صندلی عقب نیز برای وسایل بلندتر کاربرد دارد. اگر خودرو را برای خانواده می‌خواهید، آریو از نظر صندوق و فضای نشستن کمبود جدی ندارد؛ ضعف اصلی آن را باید در بخش فنی و وضعیت بازار قطعات جست‌وجو کرد.

مشخصات فنی و عملکرد

آریو با دو موتور چهارسیلندر ۱۶ سوپاپ تنفس طبیعی در ایران عرضه شد. موتور ۱.۵ لیتری، ۱۰۳ اسب‌بخار قدرت در ۶۰۰۰ دور و ۱۴۱ نیوتن‌متر گشتاور در ۴۰۰۰ دور تولید می‌کند. این موتور فقط با گیربکس پنج‌سرعته دستی عرضه شده است و از نظر قدرت و کشش، پایین‌تر از موتور ۱.۶ لیتری قرار می‌گیرد.

موتور ۱.۶ لیتری، ۱۱۲ اسب‌بخار قدرت در ۶۰۰۰ دور و ۱۵۱ نیوتن‌متر گشتاور در ۴۰۰۰ دور در دقیقه دارد. این پیشرانه هم با گیربکس پنج‌سرعته دستی و هم با گیربکس چهارسرعته اتوماتیک به بازار آمد. موتورهای آریو ریشه طراحی میتسوبیشی دارند، اما نمونه‌های نصب‌شده روی این خودرو تولید چین هستند.

اختلاف دو موتور در قدرت، ۹ اسب‌بخار و در گشتاور، ۱۰ نیوتن‌متر است. این تفاوت روی کاغذ زیاد نیست، ولی در خودرویی با وزن حدود ۱۲۷۵ کیلوگرم، به‌خصوص با روشن‌بودن کولر، چند سرنشین یا بار زیاد، موتور ۱.۶ لیتری برای سبقت و سربالایی انتخاب بهتری است. البته ۱.۶ اتوماتیک بخشی از چالاکی مدل دنده‌ای را به‌خاطر گیربکس چهارسرعته از دست می‌دهد.

تفاوت نسخه‌های ۱.۵ دنده‌ای، ۱.۶ دنده‌ای و ۱.۶ اتوماتیک

مصرف سوخت اعلامی ۱.۵ دنده‌ای ۷ لیتر در صد کیلومتر است؛ برای ۱.۶ دنده‌ای ۶.۵۴ لیتر و برای ۱.۶ اتوماتیک ۷.۱۸ لیتر اعلام شده است. بنابراین کوچک‌تر بودن موتور ۱.۵ لزوماً به معنی مصرف کمتر از ۱.۶ دستی نیست. در ترافیک شهری و با توجه به وضعیت فنی خودرو، مصرف واقعی می‌تواند با این اعداد تفاوت داشته باشد.

در شتاب‌گیری، موتور ۱.۶ دستی از دو نسخه دیگر سرحال‌تر است. عملکرد ۱.۵ دستی به اندازه موتور ۱.۶ قوی نیست و زمان صفر تا صد آن در منابع مختلف یکسان ثبت نشده است. مدل ۱.۶ اتوماتیک نیز در آزمون‌های رانندگی حدود ۱۴ تا ۱۵ ثانیه برای رسیدن به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت زمان نیاز داشته؛ بنابراین شتاب ۱۲.۵ ثانیه‌ای که گاهی برای این مدل ذکر می‌شود، تصویر دقیقی از عملکرد آن نمی‌دهد.

تجربه رانندگی

پشت فرمان آریو، اولین نکته‌ای که به چشم می‌آید دید خوب رو به جلو و نشستن راحت راننده است. ارتفاع صندلی و محل قرارگیری فرمان کمک می‌کند زود با ابعاد خودرو آشنا شوید. فرمان برای رانندگی شهری سنگین نیست و پدال ترمز نیز در بررسی‌های رانندگی عملکرد رضایت‌بخشی داشته است.

در آریوی ۱.۵ دنده‌ای، هنگام حرکت با سرعت‌های پایین و رانندگی معمول شهری، امکان انتخاب دنده مناسب در اختیار راننده است؛ اما برای سبقت یا بالارفتن از مسیر شیب‌دار، نسبت به مدل ۱.۶ دستی نیاز بیشتری به معکوس‌دادن دارید. در نسخه ۱.۶ دستی، همان گیربکس پنج‌سرعته با موتور قوی‌تر همراه شده و شتاب‌گیری بهتر است. این تفاوت برای کسی که بیشتر در جاده یا با خودروی پُر از سرنشین رانندگی می‌کند، مهم‌تر از اختلاف جزئی مصرف سوخت است.

نسخه اتوماتیک در حرکت‌های آرام و رفت‌وآمد روزانه تعویض دنده‌های نرمی دارد، ولی وقتی برای سبقت پدال گاز را بیشتر فشار می‌دهید، معکوس‌دادن با تأخیر همراه است. موتور نیز برای افزایش سرعت ناچار به دور گرفتن می‌شود و در این وضعیت صدای بیشتری به کابین می‌رسد. در جاده‌های سربالایی، به‌ویژه با صندوق پر و چند سرنشین، همین ضعف بیشتر احساس می‌شود.

یکی از ویژگی‌های خوب آریو، جذب ضربه‌های خیابان و نرمی صندلی‌هاست. سیستم تعلیق روی دست‌اندازهای معمول، فشار کمتری به سرنشین منتقل می‌کند؛ البته این نرمی یک نقطه ضعف هم دارد و بدنه در پیچ‌های تند بیشتر کج می‌شود. فرمان‌پذیری آریو برای رانندگی معمولی کافی است، اما اگر از خودرو واکنش سریع و دقیق در پیچ می‌خواهید، گزینه مناسبی نیست.

در خرید نمونه کارکرده، یک رانندگی کوتاه روی مسیر صاف کافی نیست. در نسخه‌های دنده‌ای، جا رفتن دنده‌ها، صدای گیربکس و وضعیت کلاچ را بررسی کنید؛ در نسخه اتوماتیک، تأخیر یا ضربه هنگام تعویض دنده اهمیت بیشتری دارد. صدای کمک‌فنرهای جلو، لرزش ترمز و کارکرد تهویه را هم کنترل کنید. درباره خرابی کمک‌فنرها و تأمین بعضی قطعات گزارش‌هایی وجود دارد، اما نمی‌توان آن‌ها را به تمام خودروها تعمیم داد.

ایمنی

آریوی مونتاژی سایپا، چه با موتور ۱.۵ و چه ۱.۶ لیتری، در فهرست تجهیزات کارخانه‌ای به دو کیسه هوا برای راننده و سرنشین جلو، ترمز ضدقفل ABS، توزیع الکترونیکی نیروی ترمز EBD، ترمزهای دیسکی جلو و عقب و سیستم ضدسرقت مجهز است. در مقابل، کنترل پایداری الکترونیکی ESP در تجهیزات این نسخه‌ها دیده نمی‌شود؛ کمبودی که در مسیر لغزنده و هنگام تغییر مسیر ناگهانی اهمیت دارد.

برای زوتی Z300 در گزارش‌های آزمون تصادف چین، دریافت پنج ستاره از مؤسسه C-NCAP ذکر شده است. نکته مهم این است که خودروی آزمایش‌شده در چین تجهیزات ایمنی بیشتری، از جمله کیسه هوای جانبی، داشته است؛ بنابراین نمی‌توان نتیجه همان آزمون را بدون تفاوت به نسخه دوایربگه مونتاژی سایپا نسبت داد. آریو مونتاژی ایران نیز نتیجه مستقل و در دسترسی از آزمون یورو انکپ ندارد.

وجود ترمزهای چهارچرخ دیسکی برای این سدان نکته مثبتی است، اما تجهیزات ترمز جای کیسه‌های هوای بیشتر یا کنترل پایداری را نمی‌گیرند. اگر ایمنی معیار مهمی برای خریدتان است، آریو در این بخش به‌اندازه فضای کابین و راحتی سواری امتیاز نمی‌گیرد.

رقبا

آریو S300 هنگام عرضه با خودروهایی مثل پژو پارس، دنا، رنو تندر ۹۰ و برلیانس H330 رقابت می‌کرد. نسخه ۱.۵ دنده‌ای بیشتر برای خریدارانی مطرح بود که یک سدان جادار با بودجه محدود می‌خواستند. مدل ۱.۶ دستی با موتور قوی‌تر، رقیب جدی‌تری برای سدان‌های دنده‌ای بود و آریو اتوماتیک نیز برای کسانی جذابیت داشت که از رانندگی با دنده دستی در ترافیک خسته شده بودند.

اگر دوام قطعات فنی، هزینه نگهداری و فروش آسان‌تر خودرو برایتان مهم‌تر از فضای کابین است، پژو پارس و به‌ویژه تندر ۹۰ را هم در فهرست خریدتان قرار دهید. تندر ۹۰ از نظر طراحی کابین و امکانات چندان جذاب نیست، اما پیشرانه و گیربکس آن برای تعمیرکاران شناخته‌شده‌ترند. در برابر آریوی ۱.۵ دستی نیز موتور تندر ۹۰ کشش بیشتری دارد؛ آریو در عوض با فضای پای بیشتر در صندلی عقب امتیاز می‌گیرد.

برلیانس H330 ظاهر امروزی‌تری دارد و در بعضی تیپ‌ها از امکانات بیشتری برخوردار است. بااین‌حال، پیش از انتخاب بین این دو باید نسخه دقیق موتور و گیربکس را در نظر گرفت؛ برلیانس ۱.۵ و ۱.۶ لیتری از نظر کشش یکسان نیستند. آریو در برابر H330 امتیاز مهمی به نام فضای پای صندلی عقب دارد و برای خانواده‌ای که زیاد سفر می‌کند، این تفاوت محسوس است.

اگر طراحی جدیدتر، کابین آشناتر و دسترسی بهتر به مجموعه‌ای از قطعات فنی مدنظرتان است، دنا نیز جای بررسی دارد. موتور دنا در نسخه‌های تنفس طبیعی کشش بهتری در بعضی شرایط نشان می‌دهد، ولی نباید انتظار داشت کیفیت کابین یا سواری آن به‌طور قطع از آریو بهتر باشد. آریو نرم‌تر است و فضای بیشتری برای نشستن سرنشینان عقب دارد.

دانگ‌فنگ H30 کراس هم برای کسی که گیربکس اتوماتیک می‌خواهد، انتخاب جالبی است. این خودرو از موتور آشنای TU5 بهره می‌برد و صندوق و شیوه دسترسی به بار آن با یک سدان متفاوت است. اگر ظاهر H30 کراس را می‌پسندید و فضای صندلی عقب بزرگ‌ترین اولویتتان نیست، آن را کنار آریوی اتوماتیک امتحان کنید؛ اما اگر خانواده پنج‌نفره دارید و زیاد با خودرو سفر می‌روید، فضای آریو مزیت واضح‌تری دارد.

ارزش خرید

آریو در زمان عرضه با هدف ارائه یک سدان خانوادگی جادار و نسبتاً ارزان وارد بازار شد. در چین، زوتی Z300 دنده‌ای در سال ۲۰۱۲ با قیمت‌هایی نزدیک ۷۰ هزار یوآن عرضه می‌شد و نسخه ۱.۶ لیتری اتوماتیک که در سال ۲۰۱۳ به بازار آمد حدود ۷۷ تا ۸۷ هزار یوآن قیمت داشت. این قیمت‌گذاری برای خودرویی با ابعاد آریو و تجهیزات نسخه فول، یکی از نقاط قوت اولیه آن بود.

در بازار ایران هم آریو به‌خصوص در مدل اتوماتیک، برای خریدارانی جذاب بود که بودجه خرید سدان‌های وارداتی کره‌ای و ژاپنی را نداشتند. کابین بزرگ، صندوق جادار، سواری نرم و گیربکس اتوماتیک چهار ویژگی بودند که می‌توانستند خریدار را به سمت آن ببرند. در مقابل، شتاب پایین، حذف بعضی امکانات نسخه وارداتی و نگرانی از تأمین قطعات، مانع موفقیت بیشتر این خودرو شدند.

اگر بین سه نسخه آریو انتخاب می‌کنید، مدل ۱.۶ دنده‌ای از نظر توان موتور و شتاب‌گیری انتخاب متعادل‌تری است. نسخه ۱.۵ دستی با وجود فضای کابین یکسان، موتور ضعیف‌تری دارد و زمانی خریدش جذاب‌تر می‌شود که اختلاف قیمت محسوسی با مدل ۱.۶ داشته باشد. نسخه ۱.۶ اتوماتیک نیز در ترافیک راحت‌تر است، اما اگر شتاب برایتان اهمیت دارد، بهتر است پیش از خرید حتماً پشت فرمان آن بنشینید.

امروز هم اگر بین آریو مونتاژی و زوتی وارداتی مردد هستید، فقط به تعداد آپشن‌ها نگاه نکنید. سانروف و نمایشگر کارخانه‌ای زوتی جذاب‌اند، اما یک آریوی مونتاژی سالم با گیربکس و سیستم تعلیق بی‌عیب می‌تواند خرید منطقی‌تری از یک زوتی پرآپشن و پرخرج باشد. در عین حال، اگر قیمت دو خودرو نزدیک است و زوتی وارداتی از نظر فنی و بدنه وضعیت خوبی دارد، تجهیزات بیشتر آن امتیاز مهمی است.

آریو را نمی‌توان به‌طور کلی خودرویی کم‌استهلاک یا ارزان‌تعمیر معرفی کرد؛ وضعیت قطعات بعضی قسمت‌ها، مخصوصاً بدنه و تجهیزات خاص کابین، ممکن است دردسرساز شود. از طرف دیگر، آن‌قدر فضای خوبی دارد که اگر صندلی عقب کوچک خودروهای دیگر شما را اذیت می‌کند، ارزش دارد نمونه سالمش را جدی بگیرید. در خرید نسخه اتوماتیک، سلامت گیربکس و هزینه احتمالی تعمیر آن از تفاوت جزئی قیمت و امکانات مهم‌تر است.

جمع‌بندی

آریو S300 در هر سه نسخه بیشتر یک سدان خانوادگی جادار و راحت است تا خودرویی پرشتاب. مدل ۱.۵ دستی موتور ضعیف‌تری دارد، نسخه ۱.۶ دستی چابک‌تر است و ۱.۶ اتوماتیک رانندگی در ترافیک را آسان می‌کند؛ البته باید شتاب کمتر و هزینه احتمالی تعمیر گیربکس اتوماتیک را هم در نظر گرفت.

زوتی Z300 وارداتی از نظر امکانات، به‌خصوص سانروف و تجهیزات چندرسانه‌ای، دست بالاتر را دارد؛ آریوی مونتاژی ساده‌تر است ولی از نظر فضای کابین و ویژگی‌های اصلی فنی تفاوت بزرگی با آن ندارد. در نهایت، اگر آریو را برای صندلی عقب بزرگ و سواری نرم می‌خواهید، دلیل خوبی برای انتخابش دارید؛ فقط پیش از خرید، گیربکس، جلوبندی و تجهیزات برقی را با دقت بررسی کنید.

نقاط قوت و ضعف

نقاط قوت

• فضای پای خوب صندلی‌های عقب و کابین مناسب خانواده
• صندوق عقب جادار با امکان خواباندن صندلی عقب
• سواری نرم و جذب مناسب ضربه‌های معمول خیابان
• وجود سه نسخه ۱.۵ دستی، ۱.۶ دستی و ۱.۶ اتوماتیک برای نیازهای متفاوت
• امکانات بیشتر در زوتی Z300 وارداتی مجهز

نقاط ضعف

• کشش کمتر موتور ۱.۵ دنده‌ای و شتاب‌گیری کند نسخه ۱.۶ اتوماتیک
• پلاستیک زیاد در کابین و طراحی قدیمی داشبورد
• نبود کنترل پایداری و محدودبودن کیسه‌های هوا در نسخه مونتاژی
• عرضه محدودتر قطعات بعضی قسمت‌های بدنه و تجهیزات خاص
• حذف سانروف و برخی امکانات رفاهی نسخه وارداتی در آریوی مونتاژی معمول