علت صدای تق تق ماشین هنگام حرکت و دور زدن چیست؟

چرا هنگام حرکت یا دور زدن صدای تقه از زیر ماشین شنیده می‌شود؟

شنیدن صدای تقه، تق‌تق یا ضربه از زیر خودرو تجربه‌ای است که بسیاری از رانندگان با آن روبه‌رو می‌شوند. این صداها همیشه نشانه خرابی جدی نیستند، اما در بسیاری از مواقع خبر از فرسودگی یا تنظیم نبودن یکی از اجزای مهم خودرو می‌دهند.

به‌طور ساده، هر جا قطعات متحرک خودرو لقی پیدا کنند یا تحت فشار غیرعادی قرار بگیرند، صدا تولید می‌شود. این اتفاق بیشتر در سیستم فرمان، تعلیق و انتقال نیرو رخ می‌دهد؛ یعنی همان بخش‌هایی که وظیفه تحمل وزن خودرو و انتقال نیرو به چرخ‌ها را دارند.

برای تشخیص درست مشکل، باید به این سه سؤال توجه کنید:

• صدا دقیقا چه زمانی شنیده می‌شود؟ (دور زدن، دست‌انداز، سرعت بالا)

• صدا چه نوعی است؟ (تقه، جیغ، زوزه، ساییدگی)

• صدا از کدام قسمت خودرو می‌آید؟ (جلو، زیر پای راننده، سمت راست یا چپ)

پاسخ به همین موارد ساده، در بسیاری از مواقع مسیر عیب‌یابی را مشخص می‌کند.

صداهای طبیعی که همیشه نشانه خرابی نیستند

قبل از اینکه سراغ ایرادات فنی برویم، بهتر است چند حالت طبیعی را بشناسیم؛ مواردی که ممکن است صدا ایجاد کنند اما مشکل جدی محسوب نمی‌شوند.

اصطکاک لاستیک روی سطح صاف

در پارکینگ‌هایی که کف سنگی یا بسیار صاف دارند، هنگام پیچیدن ممکن است صدای تقه یا کشیده شدن شنیده شود. این صدا معمولاً به دلیل کم بودن اصطکاک سطح است.

لاستیک نو در روزهای اول استفاده

تایرهای تازه نصب‌شده گاهی در چند روز اول صداهای غیرعادی ایجاد می‌کنند. این موضوع با جا افتادن لاستیک روی سطح جاده برطرف می‌شود.

آسفالت بسیار گرم

در تابستان، چسبندگی آسفالت افزایش پیدا می‌کند و ممکن است هنگام دور زدن صدای ناله یا کشیده شدن تایر شنیده شود.

اگر صدا دائمی نیست و در شرایط خاصی رخ می‌دهد، احتمالاً طبیعی است.

شایع‌ترین علت صدای تق تق هنگام دور زدن

بیشتر رانندگان زمانی متوجه این مشکل می‌شوند که فرمان را تا انتها می‌چرخانند یا در سرعت پایین پیچ تند می‌زنند. در این حالت چند قطعه مشخص بیشتر از بقیه مظنون هستند.

خرابی سرپلوس یا مفصل CV

یکی از رایج‌ترین دلایل صدای تق‌تق هنگام پیچیدن است. مفصل CV (Constant Velocity Joint) قطعه‌ای است که نیروی موتور را در زاویه‌های مختلف به چرخ منتقل می‌کند.

اگر این قطعه فرسوده شود:

• هنگام پیچیدن صدای کلیک یا تق‌تق منظم شنیده می‌شود

• صدا در پیچ‌های تند بیشتر می‌شود

• گاهی همراه با لرزش خفیف است

در صورت بی‌توجهی، ممکن است خودرو دیگر حرکت نکند.

لقی در سیبک‌ها و اتصالات جلوبندی

سیبک‌ها مفاصل کروی هستند که حرکت چرخ‌ها را ممکن می‌کنند. وقتی این قطعات فرسوده شوند:

• در پیچیدن صدا ایجاد می‌شود

• فرمان دقت سابق را ندارد

• خودرو کمی ناپایدار می‌شود

مشکل در میل تعادل یا بوش‌ها

بوش‌ها قطعات لاستیکی کوچکی هستند که ضربه‌ها را جذب می‌کنند. وقتی خشک یا پاره شوند:

• صدای تقه در پیچ یا دست‌انداز ایجاد می‌شود

• صدا بیشتر از زیر خودرو می‌آید

علت صدای تقه هنگام عبور از دست‌انداز

اگر هنگام عبور از سرعت‌گیر یا جاده ناهموار صدای ضربه می‌شنوید، احتمالاً مشکل از سیستم تعلیق است.

رایج‌ترین موارد عبارت‌اند از:

• فرسودگی کمک فنر

• خرابی بوش‌های تعلیق

• شل شدن پیچ‌های جلوبندی

• آسیب بازوی کنترل

• لقی در اتصالات شاسی

این صدا معمولاً زیر پای راننده یا سمت جلو خودرو شنیده می‌شود.

در خودروهایی که کارکرد بالاتری دارند، این نوع صدا بسیار رایج است.

صدای زوزه یا خرخر هنگام حرکت با سرعت بالا

نوع صدا در تشخیص مشکل بسیار مهم است. اگر به جای تقه، صدای زوزه یا خرخر بشنوید، احتمالاً مشکل از بلبرینگ چرخ است.

علائم خرابی بلبرینگ:

• صدا با افزایش سرعت بیشتر می‌شود

• هنگام تغییر جهت فرمان تغییر می‌کند

• گاهی فرمان لرزش دارد

این مشکل باید سریع بررسی شود، زیرا در موارد شدید می‌تواند به چرخ آسیب بزند.

چرا هنگام چرخاندن فرمان صدای جیغ یا جیرجیر شنیده می‌شود؟

این نوع صدا بیشتر به سیستم فرمان مربوط است.

دلایل رایج:

• کم بودن روغن هیدرولیک فرمان

• فرسودگی پمپ فرمان

• شل بودن تسمه پمپ فرمان

• خرابی یاتاقان ستون فرمان

وقتی سطح روغن فرمان پایین بیاید، پمپ برای ایجاد فشار بیشتر کار می‌کند و همین باعث ایجاد صدا می‌شود.

علت صدای ساییدگی در چرخ جلو

گاهی صدا شبیه کشیده شدن پلاستیک یا فلز روی زمین است. این مشکل معمولاً جدی نیست و به این موارد مربوط می‌شود:

• شل شدن قطعات پلاستیکی زیر خودرو

• شکستن گیره‌های نگهدارنده

• برخورد محافظ زیر موتور با زمین

• تماس قطعات با لاستیک

در بسیاری از موارد با یک بررسی ساده قابل حل است.

جدول سریع تشخیص نوع صدا و احتمال خرابی

این جدول می‌تواند برای تشخیص اولیه بسیار کمک‌کننده باشد.

چگونه در خانه یک بررسی اولیه انجام دهیم؟

قبل از مراجعه به تعمیرگاه، چند بررسی ساده می‌تواند سرنخ خوبی به شما بدهد.

چند مورد مهم:

• چرخ‌ها را از نظر لقی بررسی کنید

• زیر خودرو را از نظر قطعات شل بررسی کنید

• سطح روغن فرمان را کنترل کنید

• کمک فنرها را از نظر نشتی ببینید

• هنگام حرکت به نوع صدا توجه کنید

اگر صدا شدید است یا همراه با لرزش و کاهش کنترل خودروست، بهتر است خودرو را سریع بررسی تخصصی کنید.

چه زمانی باید فوراً به تعمیرگاه مراجعه کرد؟

در برخی شرایط ادامه رانندگی می‌تواند خطرناک باشد.

در این موارد بهتر است خودرو را بررسی کنید:

• صدا هر روز بیشتر می‌شود

• فرمان ناپایدار شده است

• خودرو به یک سمت کشیده می‌شود

• لرزش در سرعت بالا وجود دارد

• صدا همراه با ضربه شدید است

این علائم معمولاً نشان‌دهنده مشکل در جلوبندی یا انتقال قدرت هستند.

جمع‌بندی

صدای تقه از زیر خودرو معمولاً از سیستم فرمان، تعلیق یا انتقال نیرو ایجاد می‌شود. بسیاری از این صداها در ابتدا کوچک و قابل‌حل هستند، اما اگر به آن‌ها توجه نشود می‌توانند به خرابی‌های بزرگ‌تر تبدیل شوند. بهترین کار این است که نوع صدا، زمان ایجاد آن و محل تقریبی صدا را دقیق بررسی کنید. همین اطلاعات ساده می‌تواند عیب‌یابی خودرو را بسیار سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر کند.