شرایط جدید فروش خودرو؛ قرعهکشی در صورت افزایش تقاضا
اصلاح مصوبه شورای رقابت؛ قرعهکشی در صورت افزایش تقاضا برای خودرو
شورای رقابت در تازهترین اصلاحات دستورالعمل تنظیم بازار خودرو، نحوه عرضه خودروهای سواری در شرایط افزایش تقاضا را مشخص کرد. بر اساس این مصوبه، اگر تعداد متقاضیان یک طرح فروش از تعداد خودروهای عرضهشده بیشتر باشد، انتخاب خریداران باید از طریق قرعهکشی انجام شود.
این تغییر در اصلاحیه مصوبه شماره ۸۴۶ شورای رقابت اعمال شده و بخشی از چارچوب جدید مدیریت بازار خودرو در کشور به شمار میرود. هدف از این دستورالعمل، ساماندهی عرضه خودرو در بازاری است که به دلیل محدودیت واردات، تقاضای انباشته و کاهش حق انتخاب مصرفکنندگان، همچنان در وضعیت انحصاری قرار دارد.
چرا بازار خودروی ایران همچنان انحصاری محسوب میشود؟
بر اساس توضیحات شورای رقابت، چند عامل اصلی باعث شده بازار خودروهای سواری در ایران در وضعیت انحصاری قرار گیرد. مهمترین این عوامل عبارتاند از:
- بالا بودن شاخص تمرکز بازار
- وجود تقاضای انباشته در سالهای گذشته
- محدودیت یا ممنوعیت واردات خودرو
- کاهش قدرت انتخاب مصرفکنندگان
- برخی قوانین حمایتی که عملاً رقابت را محدودتر کردهاند
به همین دلیل شورای رقابت با استناد به قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و همچنین قانون ساماندهی صنعت خودرو، دستورالعمل تنظیم بازار خودروهای سواری را تدوین و اجرا کرده است.
کدام خودروها مشمول دستورالعمل شورای رقابت هستند؟
مطابق ماده ۲ این دستورالعمل، تمامی خودروهای سواری تولید داخل و مونتاژی مشمول مقررات شورای رقابت هستند.
البته در اصلاحات جدید چند تغییر مهم نیز اعمال شده است:
- خودروهای سواری برقی از شمول این دستورالعمل خارج شدهاند.
- خودروهای سواری وارداتی نیز در اصلاحات بعدی از این چارچوب حذف شدهاند.
در نتیجه تمرکز اصلی این دستورالعمل بر خودروهای تولیدی و مونتاژی داخل کشور قرار دارد.
نحوه تعیین قیمت خودرو در دستورالعمل جدید
در چارچوب تعیینشده توسط شورای رقابت، خودروسازان ابتدا قیمت پیشنهادی محصولات خود را محاسبه میکنند و سپس آن را برای بررسی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان ارسال میکنند.
فرآیند بررسی قیمت به شکل زیر انجام میشود:
- خودروساز قیمت پیشنهادی را محاسبه و اعلام میکند.
- سازمان حمایت حداکثر یک ماه فرصت دارد این قیمت را بررسی کند.
- در صورت تأیید، قیمت در سامانه ۱۲۴ منتشر میشود.
- اگر سازمان حمایت مخالفت کند، قیمت اصلاحشده این سازمان ملاک قرار میگیرد.
- در صورتی که سازمان حمایت در مهلت تعیینشده پاسخی ندهد، قیمت پیشنهادی خودروساز تأییدشده تلقی میشود.
نکته مهم این است که قیمت اعلامشده در این مرحله «قیمت کارخانه» محسوب میشود و هزینههایی مانند موارد زیر در آن لحاظ نشده است:
- مالیات بر ارزش افزوده
- بیمه شخص ثالث
- عوارض شمارهگذاری
- هزینههای پست و خدمات شمارهگذاری
شاخص رقابتپذیری خودروها چگونه محاسبه میشود؟
یکی از بخشهای مهم این دستورالعمل، استفاده از شاخص رقابتپذیری یا Competition Index (CI) است. در این روش، قیمت خودروهای داخلی با حداقل سه خودروی خارجی همرده از نظر کلاس، کیفیت و استاندارد مقایسه میشود.
بر اساس این مقایسه، هر خودرو یک رتبه رقابتپذیری دریافت میکند. این رتبه در تصمیمگیری برای افزایش قیمت محصولات نقش مهمی دارد.
چند نکته مهم درباره این شاخص:
- رتبه رقابتپذیری توسط سازمان حمایت تعیین میشود.
- خودروسازان موظف هستند رتبه رقابتپذیری محصولات خود را به اطلاع مشتریان برسانند.
- خودروهایی که رتبه رقابتپذیری آنها در سطح F قرار گیرد، اجازه افزایش قیمت نخواهند داشت.
- قیمت پایه رقابتی بر اساس میانگین یکماهه نرخ ارز حوالهای رسمی کشور محاسبه میشود.
شرایط متقاضیان خرید خودرو طبق دستورالعمل شورای رقابت
در این دستورالعمل، برای جلوگیری از سوداگری در بازار خودرو، چند شرط برای خریداران در نظر گرفته شده است.
مهمترین شرایط ثبتنام خودرو عبارتاند از:
- حداقل سن متقاضی باید ۱۸ سال باشد.
- افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از ایرانخودرو یا سایپا خودرو خریداری کردهاند، امکان ثبتنام در طرحهای فروش این دو شرکت را ندارند.
- انتقال امتیاز خرید خودرو به اشخاص دیگر ممنوع است.
- فروش حواله یا انتقال وکالتی خودرو مجاز نیست.
- امکان صلح در قرارداد فروش خودرو وجود ندارد.
البته برخی گروهها مانند مشمولان قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت از برخی محدودیتهای این بخش مستثنی شدهاند.
شرایط عرضه خودرو توسط خودروسازان
خودروسازان نیز در چارچوب این دستورالعمل موظف به رعایت چند الزام هستند. از جمله:
- اعلام برنامه تولید سالانه بهصورت ماهانه به شورای رقابت
- اعلام تعداد خودروهای قابل عرضه در هر طرح فروش
- ارائه اطلاعات کامل محصولات در سامانه فروش
بر اساس اصلاحیه جدید مصوبه ۸۴۶، اگر تعداد متقاضیان از تعداد خودروهای عرضهشده بیشتر باشد، خودروساز باید فرآیند انتخاب خریداران را از طریق قرعهکشی و با نظارت مراجع ذیصلاح انجام دهد.
نکته مهم دیگر این است که خودروسازان اجازه پیشفروش خودروهایی را که هنوز قیمت آنها تعیین نشده است ندارند.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد