هزینه گواهی اسقاط خودرو ۳ برابر شد؛ تأثیر بر قیمت خودرو

هزینه گواهی اسقاط خودرو چقدر افزایش یافته است؟

مقررات جدید گواهی اسقاط که از ۱۲ شهریورماه و در چارچوب اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو اجرایی شده، هزینه تأمین گواهی برای تولید و شماره‌گذاری خودرو را به شکل محسوسی افزایش داده است. این تغییر فقط به بالا رفتن قیمت خود گواهی محدود نمی‌شود؛ تعداد گواهی موردنیاز برای برخی خودروها نیز بیشتر شده است.

در مورد خودروهای سواری داخلی، ترکیب افزایش قیمت گواهی و افزایش سهم موردنیاز باعث شده هزینه اسقاط مرتبط با هر خودرو از حدود ۱۵ میلیون تومان در روش قبلی به حدود ۴۵ میلیون تومان برسد. با احتساب مالیات بر ارزش افزوده، این رقم به حدود ۴۹ میلیون تومان می‌رسد.

بنابراین، برای بررسی اثر واقعی این مقررات بر بازار خودرو باید دو عامل را همزمان در نظر گرفت: قیمت هر گواهی و تعداد گواهی موردنیاز برای تولید یا شماره‌گذاری.

قیمت گواهی اسقاط خودروی سواری از ۳۰ به ۶۰ میلیون تومان رسید

پیش از اجرای مقررات جدید، قیمت یک گواهی کامل اسقاط خودروی سواری حدود ۳۰ میلیون تومان بود. این رقم اکنون به حدود ۶۰ میلیون تومان رسیده است.

اما تغییر مهم‌تر برای خودروسازان، افزایش سهم گواهی موردنیاز برای خودروهای سواری است. در سازوکار قبلی، برای هر خودروی سواری معادل یک‌چهارم گواهی اسقاط یک خودروی فرسوده در نظر گرفته می‌شد. از ۱۲ شهریور، این میزان به سه‌چهارم گواهی افزایش یافته است.

مقایسه هزینه در دو روش را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد:

در نتیجه، حتی اگر فقط سهم گواهی موردنیاز را محاسبه کنیم، هزینه مرتبط با اسقاط برای هر خودروی سواری تقریباً سه برابر شده است.

هزینه گواهی اسقاط خودروهای وارداتی چقدر شده است؟

اثر مقررات جدید برای خودروهای وارداتی نیز قابل توجه است. بر اساس این مقررات، میزان گواهی اسقاط موردنیاز برای یک خودروی وارداتی از معادل سه خودروی فرسوده به شش خودرو افزایش یافته است.

با فرض قیمت حدود ۶۰ میلیون تومان برای هر گواهی، هزینه مربوط به این بخش برای یک خودروی وارداتی به حدود ۳۶۰ میلیون تومان می‌رسد. در روش قبلی، این هزینه حدود ۱۸۰ میلیون تومان بود.

بنابراین در خودروهای وارداتی نیز افزایش هزینه فقط ناشی از گران‌تر شدن گواهی نیست و دو برابر شدن میزان گواهی موردنیاز، نقش مستقیمی در رشد هزینه نهایی دارد.

افزایش هزینه اسقاط چه تأثیری بر قیمت خودرو دارد؟

گواهی اسقاط یکی از هزینه‌هایی است که تولیدکننده یا واردکننده برای انجام فرایندهای مربوط به تولید، واردات و شماره‌گذاری خودرو با آن مواجه است. وقتی قیمت این گواهی و میزان موردنیاز آن افزایش پیدا می‌کند، طبیعتاً هزینه انجام این فرایند نیز بیشتر می‌شود.

البته نباید افزایش هزینه اسقاط را با افزایش مستقیم و قطعی قیمت خودرو یکسان دانست. برای مثال، در خودروی سواری داخلی، رشد حدود ۳۰ میلیون تومانی هزینه اسقاط به این معنا نیست که قیمت مصرف‌کننده حتماً دقیقاً ۳۰ میلیون تومان افزایش پیدا خواهد کرد. میزان انتقال این هزینه به قیمت نهایی به ساختار هزینه تولید، نحوه قیمت‌گذاری و تصمیمات مربوط به قیمت فروش خودرو بستگی دارد.

در خودروهای وارداتی نیز همین منطق وجود دارد. افزایش هزینه اسقاط می‌تواند به بهای تمام‌شده اضافه شود، اما اثر نهایی آن بر قیمت مصرف‌کننده به سایر هزینه‌های واردات و نحوه قیمت‌گذاری خودرو وابسته است.

چرا هزینه گواهی اسقاط خودرو افزایش یافته است؟

الزام به ارائه گواهی اسقاط با هدف تسریع خروج خودروهای فرسوده و کمک به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل اجرا می‌شود. در این سازوکار، تولیدکنندگان و واردکنندگان در ازای تولید یا واردات خودرو، ملزم به تأمین گواهی‌های مشخصی هستند که به فرایند اسقاط خودروهای فرسوده مرتبط است.

مقررات جدید از دو مسیر هزینه اجرای این الزام را افزایش داده است:

• قیمت هر گواهی اسقاط افزایش یافته است.

• تعداد یا سهم گواهی موردنیاز برای برخی خودروها بیشتر شده است.

به همین دلیل، حتی اگر هدف اصلی این سیاست را نوسازی ناوگان و خروج خودروهای فرسوده بدانیم، اجرای آن برای خودروسازان و واردکنندگان هزینه بیشتری نسبت به گذشته ایجاد می‌کند.

آیا افزایش هزینه اسقاط باعث گرانی خودرو می‌شود؟

افزایش هزینه گواهی اسقاط به‌تنهایی نمی‌تواند مبنای تعیین میزان افزایش قیمت خودرو باشد. با این حال، از نظر اقتصادی این هزینه به مجموعه مخارج تولید یا واردات اضافه می‌شود و در صورت انتقال آن به قیمت فروش، می‌تواند بخشی از بهای تمام‌شده خودرو را افزایش دهد.

در شرایطی که هزینه قطعات، مواد اولیه، حمل‌ونقل، تأمین مالی و سایر بخش‌های زنجیره تولید و واردات نیز بر قیمت خودرو اثر می‌گذارند، رشد هزینه اسقاط می‌تواند فشار هزینه‌ای بیشتری ایجاد کند.

در نهایت، میزان اثرگذاری این تغییر بر قیمت مصرف‌کننده به نحوه محاسبه قیمت خودرو و سیاست‌های قیمت‌گذاری بستگی دارد. بنابراین، افزایش هزینه گواهی اسقاط را باید به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر بر بهای تمام‌شده خودرو در نظر گرفت، نه عاملی که به‌تنهایی افزایش مشخصی را برای قیمت نهایی خودرو تعیین کند.