تورم خودرو در مهر ۱۴۰۵ رکورد زد؛ خرید خودرو ۱۴۹ درصد گران‌تر شد

تورم خودرو در مهر ۱۴۰۵ رکورد زد؛ رشد قیمت خرید و هزینه نگهداری

تورم بخش حمل‌ونقل در مهرماه ۱۴۰۵ وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ چراکه افزایش قیمت‌ها دیگر فقط به هزینه نگهداری و استفاده از خودروهای شخصی محدود نیست و خرید وسایل نقلیه و خدمات حمل‌ونقل عمومی را نیز در بر گرفته است. آمار شاخص قیمت مصرف‌کننده مرکز آمار ایران نشان می‌دهد هر چهار گروه اصلی مرتبط با حمل‌ونقل، در مهرماه در مقیاس ماهانه، نقطه‌به‌نقطه و سالانه با افزایش تورم روبه‌رو شده‌اند. در این میان، شاخص خرید وسایل نقلیه با ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۴۹.۳ درصدی، بیشترین فشار قیمتی را نشان می‌دهد.

این آمار از آن جهت اهمیت دارد که هزینه خودرو برای خانوارها تنها به قیمت خرید محدود نمی‌شود. مخارج سوخت، تعمیرات، قطعات و خدمات نگهداری نیز بخش مهمی از هزینه مالکیت خودرو را تشکیل می‌دهند. از سوی دیگر، افزایش بهای خدمات حمل‌ونقل عمومی نشان می‌دهد فشار تورمی به افرادی که از خودروی شخصی استفاده نمی‌کنند نیز رسیده است.

تورم حمل‌ونقل در مهر ۱۴۰۵ به چه رقمی رسید؟

شاخص کل حمل‌ونقل در مهرماه در هر سه مقیاس تورمی افزایش یافته است. تورم ماهانه این گروه به ۱۰.۷ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در شهریورماه ۷.۹ درصد بود. بنابراین نرخ تورم ماهانه حمل‌ونقل طی یک ماه ۲.۸ واحد درصد افزایش داشته است.

تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه نیز از ۱۱۵.۲ درصد در شهریور به ۱۲۸ درصد در مهرماه رسیده که بیانگر افزایش ۱۲.۸ واحد درصدی است. در مقیاس سالانه نیز نرخ تورم از ۷۸.۴ به ۸۵.۹ درصد افزایش یافته و ۷.۵ واحد درصد رشد کرده است.

اگرچه تورم ماهانه حمل‌ونقل هنوز به رکورد ۲۰.۲ درصدی اردیبهشت‌ماه نرسیده، اما در مقایسه با ماه‌های بعد از آن، مهر یکی از دوره‌های با رشد بالای قیمت بوده است. در دو شاخص نقطه‌به‌نقطه و سالانه نیز روند افزایشی ادامه پیدا کرده و ارقام ثبت‌شده به بالاترین سطح از ابتدای سال رسیده‌اند.

تورم خرید خودرو در مهرماه به ۱۴۹.۳ درصد رسید

در میان زیرشاخص‌های حمل‌ونقل، خرید وسایل نقلیه بیشترین نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه را به خود اختصاص داده است. تورم ماهانه این بخش در مهرماه ۱۴.۵ درصد ثبت شد؛ رقمی که در مقایسه با ۱۱.۴ درصد شهریور، افزایش ۳.۱ واحد درصدی را نشان می‌دهد.

البته این شاخص در اردیبهشت‌ماه تورم ماهانه ۲۷.۹ درصدی را تجربه کرده بود و در تیرماه نیز به منفی ۰.۷ درصد رسید. با این حال، نرخ مهرماه در مقایسه با ماه‌های پس از اردیبهشت، افزایش قابل‌توجهی محسوب می‌شود.

وضعیت تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه خرید وسایل نقلیه نیز از ادامه فشار قیمتی حکایت دارد. تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه از ۱۳۵.۷ درصد در شهریور به ۱۴۹.۳ درصد در مهرماه رسیده است. در همین بازه، تورم سالانه نیز از ۸۸.۶ به ۹۸.۲ درصد افزایش یافته است.

افزایش هم‌زمان هر سه شاخص نشان می‌دهد فشار قیمتی در بخش خرید خودرو همچنان ادامه دارد. البته تورم اعلام‌شده در این گروه، تغییر سطح عمومی قیمت وسایل نقلیه را نشان می‌دهد و نباید آن را با درصد افزایش قیمت یک مدل مشخص در بازار آزاد یکسان دانست.

هزینه استفاده از خودروی شخصی چقدر افزایش یافته است؟

افزایش قیمت‌ها به زمان خرید خودرو محدود نمانده و هزینه استفاده از وسایل نقلیه شخصی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. این بخش مواردی مانند مخارج مرتبط با استفاده و نگهداری خودرو را در بر می‌گیرد و به همین دلیل، تغییرات آن برای خانوارهای مالک خودرو اهمیت مستقیمی دارد.

تورم ماهانه استفاده از وسایل حمل‌ونقل شخصی در مهرماه به ۱۰ درصد رسید؛ در حالی که این شاخص در شهریور ۷.۲ درصد بود. به این ترتیب، نرخ ماهانه آن ۲.۸ واحد درصد افزایش یافته است.

تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه نیز از ۱۱۵.۹ درصد در شهریور به ۱۲۹.۹ درصد در مهرماه رسیده و ۱۴ واحد درصد رشد کرده است. در مقیاس سالانه، افزایش از ۷۲.۷ به ۸۰.۸ درصد ثبت شده است؛ یعنی رشد ۸.۱ واحد درصدی طی یک ماه.

این روند نشان می‌دهد نگهداری و استفاده از خودرو نیز به یکی از بخش‌های مهم فشار هزینه‌ای بر خانوارها تبدیل شده است. در شرایطی که قیمت خرید خودرو افزایش پیدا می‌کند، بالا رفتن هزینه‌های جاری به این معناست که مالکان برای حفظ و استفاده از خودروهای فعلی خود نیز باید بودجه بیشتری در نظر بگیرند.

تورم حمل‌ونقل عمومی در مهرماه افزایش یافت

خدمات حمل‌ونقل عمومی نیز از روند افزایشی تورم در مهرماه مستثنا نبوده است. تورم ماهانه این بخش از ۳.۵ درصد در شهریور به ۵.۷ درصد در مهر رسید؛ افزایشی معادل ۲.۲ واحد درصد.

در همین دوره، تورم نقطه‌به‌نقطه خدمات حمل‌ونقل عمومی از ۸۷.۵ به ۹۵.۸ درصد افزایش یافت. تورم سالانه نیز با رشد ۳.۵ واحد درصدی، از ۷۲.۱ درصد در شهریور به ۷۵.۶ درصد در مهرماه رسید.

شدت افزایش قیمت در حمل‌ونقل عمومی نسبت به خرید وسایل نقلیه کمتر است، اما رشد هر سه شاخص نشان می‌دهد هزینه جابه‌جایی با این وسایل نیز افزایش پیدا کرده است. در نتیجه، فشار تورمی حمل‌ونقل فقط متوجه مالکان خودرو نیست و افرادی را که برای رفت‌وآمد روزانه به خدمات عمومی وابسته‌اند نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

افزایش هم‌زمان قیمت خودرو و هزینه جابه‌جایی چه معنایی دارد؟

آمار مهرماه نشان می‌دهد تورم حمل‌ونقل از یک یا دو زیرگروه فراتر رفته و خرید خودرو، استفاده از وسایل نقلیه شخصی و خدمات حمل‌ونقل عمومی را به‌طور هم‌زمان درگیر کرده است. این وضعیت از دو جهت بر بودجه خانوار اثر می‌گذارد: افرادی که قصد خرید خودرو دارند با هزینه بیشتری برای ورود به بازار روبه‌رو هستند و مالکان خودروهای موجود نیز باید مخارج بالاتری برای استفاده و نگهداری آن‌ها پرداخت کنند.

از طرف دیگر، افزایش تورم خدمات حمل‌ونقل عمومی می‌تواند هزینه رفت‌وآمد افرادی را که خودرو شخصی ندارند بالا ببرد. بنابراین نمی‌توان تحولات مهرماه را صرفاً به افزایش قیمت خودرو در بازار نسبت داد؛ موضوع اصلی، رشد گسترده‌تر هزینه تملک خودرو و جابه‌جایی در زندگی روزمره است.

در چنین شرایطی، بررسی تورم خودرو فقط از زاویه قیمت خرید کافی نیست. هزینه‌های جاری مالکیت، مخارج تعمیر و نگهداری و بهای استفاده از حمل‌ونقل عمومی نیز باید در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها در نظر گرفته شوند.