احتمال تعویق مجدد استاندارد یورو 5

یکشنبه 25 اسفند 98 ساعت 00:20
احتمال تعویق مجدد استاندارد یورو 5

در حالی که قرار بود خودروسازان از ابتدای سال 99 محصولات خود را به استاندارد آلایندگی یورو5 مجهز کنند، وزیر صنعت،معدن و تجارت با ارسال نامه‌ای به معاون اول رئیس ‌جمهوری، خواستار تعویق این الزام شده است. رضا رحمانی در نامه ارسالی خود به اسحاق جهانگیری، خواستار تعویق استاندارد آلایندگی یورو5 تا شش ماه پس از لغو تحریم‌ها علیه خودروسازی ایران شده است.

اصل ماجرا از این قرار است که طبق ماده 4 قانون هوای پاک، استاندارد آلایندگی خودرو و سوخت توزیعی در کشور باید به یورو5 ارتقا پیدا کند و در غیر این صورت، مجوز شماره‌گذاری برای خودروها صادر نخواهد شد. این ماده قانونی باید از ابتدای امسال به اجرا در می‌آمد، با این حال خودروسازان و سازمان محیط زیست بر سر تعلیق یک ساله این استاندارد به توافق رسیدند. بر این اساس قرار شد ارتقای استاندارد آلایندگی خودروها به یورو5، از ابتدای سال 99 اجرایی شود. تا همین سه ماه پیش بحث خاصی بر سر اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 وجود نداشت و گمان می‌رفت از ابتدای سال 99، خودروهای تولید داخل به این استاندارد تجهیز شوند. با این حال در ادامه اتفاقاتی رخ داد که اجرای استاندارد موردنظر را با تردید رو به رو کرد.

اواخر آذر ماه بود که سازمان حفاظت محیط زیست در نامه‌ای به ایران خودرو خواستار توقف پیش فروش محصولات این شرکت با موعد تحویل سال 99 شد. ربط این ماجرا به داستان یورو5 این بود که محصولات پیش فروش شده توسط ایران خودرو، قید استاندارد آلایندگی یورو5 را نداشتند. در واقع این شرکت محصولات یورو4 خود را پیش فروش کرده بود، آن هم در حالی که خودروسازان و سازمان محیط زیست، بر سر اجرای استاندارد یورو5 از ابتدای 99 به توافق رسیده بودند.  از همین رو، سازمان حفاظت محیط زیست، پیش‌فروش‌ ایران خودرو با موعد تحویل سال آینده را خلاف قانون هوای پاک تشخیص داده و خواستار توقف (یا اصلاح) آن شد. همان زمان، رئیس مرکز ملی هوا و اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست در نامه‌ای به مدیرعامل ایران‌خودرو، ممنوعیت فروش خودروهای دارای استاندارد یورو4 را از سال آینده، متذکر شد. در این نامه تاکید شده بود که براساس ماده 4 قانون هوای پاک، پیش‌فروش خودروهای دارای استاندارد یورو4 برای سال آینده ممنوع بوده و خودروسازان باید پیش از هرگونه اقدام به فروش و پیش‌فروش (با موعد تحویل سال 99) نسبت به اخذ مجوز آلایندگی برای محصولات خود اقدام کنند. در نامه موردنظر همچنین تاکید شده بود که در صورت عدم لغو یا اصلاح پیش فروش موردنظر، سازمان حفاظت محیط زیست پیگیری قانونی لازم را (برای برخورد تخلف انجام گرفته) در دستور کار خود قرار خواهد داد. چند روز بعد هم دبیر کمیته فنی صدور گواهینامه‌های زیست محیطی سازمان محیط زیست، اعلام کرد با توجه به اینکه پیش فروش خودروهای یورو4 با موعد تحویل سال 99 اصلاً نباید انجام می‌شد، سازمان حفاظت محیط زیست مراتب شکایت خود را از ایران خودرو به سازمان بازرسی کل کشور اعلام کرده و این سازمان هم قول پیگیری داده است.

اما پس از نامه‌نگاری محیط‌ زیستی‌ها با گروه‌های خودروساز و یادآوری الزام رعایت استاندارد آلایندگی یورو5 به آنها، خودروسازان واکنش‌های متفاوتی به آن نشان دادند. طبق معمول، ابتدا این انجمن خودروسازان ایران بود که اعلام کرد اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 از ابتدای سال 99 شدنی نیست. احمد نعمت ‌بخش، با وسط کشیدن پای تحریم و استاندارد بنزین توزیعی در کشور، آن‌ها را دو مانع بزرگ بر سر اجرای یورو5 دانست و خواستار تعویق آن شد. وی تاکید کرد که خودروی مجهز به استاندارد یورو5، سوخت مناسب (یورو5) نیز می‌خواهد، حال آنکه سوخت توزیعی در کشور نهایتاً یورو4 است. دبیر انجمن خودروسازان این را هم گفته بود که اگر در خودرو دارای استاندارد یورو5، سوخت یورو4 ریخته شود، موجب خرابی و آسیب خواهد شد. نعمت‌بخش این را هم گفته بود که وزارت نفت از ابتدای سال آینده، امکان تولید و توزیع سراسری بنزین یورو 5 را ندارد، بنابراین خودروسازان هم نمی‌توانند استاندارد آلایندگی محصولات خود را به یورو 5 ارتقا دهند، چون سوخت مورد نیاز آنها تولید و توزیع نمی‌شود. وی در نهایت به تحریم هم اشاره و تاکید کرده که این موضوع، مشکل مضاعف دیگری بر سر راه اجرای استاندارد یورو5 به شمار می‌رود. این اظهارات اما در حالی بود که ایران‌خودرو همان زمان اعلام کرد محصولات تولیدی خود را بر اساس جدول زمان‌بندی که سازمان‌های ذی‌ربط تعیین کرده‌اند، از حیث استاندارد آلایندگی ارتقا خواهد داد و بر حسب تکالیف قانونی، خودروها را به طور یورو 5 یا هر استاندارد (مصوب) دیگری، تولید و عرضه می‌کند. ایران خودرویی‌ها حتی چندی بعد با برگزاری مراسمی از خودروهای مجهز به استاندارد یورو5 هم رونمایی کردند تا خیال سازمان محیط زیست را بابت اجرای ماده 4 قانون هوای پاک راحت کنند. با این حال چندی بعد مسوولان سازمان محیط زیست اعلام کردند هیچ مجوزی بابت محصولات یورو5 ادعایی خودروسازان صادر نکرده‌اند. در گفت‌وگویی که رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست انجام داد، اعلام کرد خودروسازان هیچ مجوزی برای محصولات یورو5 خود از سازمان محیط‌زیست دریافت نکرده‌اند. وی همچنین از رسانه‌ها خواست تا این موضوع را پیگیری کنند که شرکت‌های خودروساز از کجا بابت استاندارد یورو5 مجوز گرفته‌اند. وی در نهایت تاکید کرد اینکه خودروسازان بگویند ما خودرو با استاندارد یورو5 تولید می‌کنیم، کافی نیست، چون باید از محیط زیست مجوز بگیرند که نگرفته‌اند. اظهارات وی در حالی بود که همان زمان هم پیش بینی می‌شد خودروسازان باز هم به دنبال تعویق اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 بیفتند. در واقع با توجه به محدودیت‌های ناشی از تحریم و مشکلات اقتصادی خودروسازان و همچنین عدم توزیع سراسری سوخت مناسب (یورو5)، مشخص بود خودروسازان خواستار تعویق اجرای استاندارد یورو5 می‌شوند و وزارت صنعت،معدن و تجارت هم در جبهه آنها قرار می‌گیرد که گرفت.

احتمال تعویق یورو5

وزیر صنعت،معدن و تجارت اما در نامه خود به معاون نخست رئیس‌جمهوری خواستار تعویق اجرای استاندارد یورو5 تا شش ماه پس از لغو تحریم‌ها شده است. در نامه رحمانی به جهانگیری آمده که «در سال اخیر به خاطر آنکه تحریم‌های ظالمانه مانعی جدی برای ارتقای استاندارد آلایندگی یورو4 به یورو5 بود، هیات ‌وزیران اقدام به اصلاح تاریخ اجرای آیین‌نامه فنی مربوطه تا تاریخ یکم فروردین 1399 شد.» در ادامه نامه موردنظر آمده که «هم اکنون با توجه به تشدید تحریم‌ها و ایجاد شرایط سختگیرانه‌تر در تأمین مواد اولیه کاتالیزگر، افزایش قیمت این مواد و مشکلات تأمین انواع حسگرها و تجهیزات موردنیاز موتور و همچنین عدم همکاری شرکت‌های خارجی خدمات مهندسی در زمینه‌های مرتبط، چالش‌های جدی برای اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 به‌شمار می‌روند. بنابراین در صورت اجبار به اجرای این استاندارد، از ابتدای سال 99، افزایش قیمت به محصولات تولیدی تحمیل خواهد شد.» وزیر صنعت،معدن و تجارت در ادامه نامه خود به معاون نخست رئیس‌جمهوری به‌موضوع فراهم نبودن سوخت یورو5 برای پوشش خودروهای مجهز به این استاندارد هم اشاره و تاکید کرده که «عدم امکان تولید و توزیع پایدار سوخت استاندارد (یورو5) در سطح کشور، موجب تخریب زودهنگام کاتالیزگر و دیگر تجهیزات مرتبط خواهد شد که این موضوع هزینه سنگینی را متوجه خودروسازان و مصرف‌کنندگان می‌کند.» رحمانی در نهایت خواستار اصلاح مصوبه قبلی هیات وزیران (الزام اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 از ابتدای سال 99) شده و خواسته تا اجرای این مصوبه تا شش ماه پس از لغو تحریم‌ها علیه خودروسازی ایران به تعویق بیفتد.تاریخ ارسال این نامه نوزدهم اسفند ماه است، با این حال هنوز خبری رسمی مبنی بر موافقت با درخواست تعویق اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 منتشر نشده و باید منتظر ماند و دید چه تصمیمی در خصوص آن می‌گیرد. با این حال به نظر می‌رسد با توجه به وضعیت کلی کشور (تحریم، مشکلات اقتصادی خودروسازان، قیمت بالای خودروها و البته بحرانی که کرونا ایجاد کرده) دولت احتمالاً با درخواست تعویق اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 خودروهای داخلی موافقت خواهد کرد. نکته دیگر اینجاست که وزارت نفت فعلاً توانایی عرضه سراسری سوخت یورو5 را ندارد و این موضوع هم مانعی بر سر راه تجهیز خودروها به استاندارد موردنظر محسوب می‌شود. چندی پیش البته پیش‌نویس تدوین آیین‌نامه توزیع سوخت یورو5 در کشور به پایان رسید که البته معلوم نیست چه زمانی وارد فاز اجرایی شود.

اگر قرار باشد دولت با درخواست وزارت صمت مبنی بر تعویق اجرای استاندارد یورو5 موافقت کند، نمی‌توان تاریخ دقیقی برای عملی شدن این استاندارد مشخص کرد. وزارت صمت خواستار تعویق اجرا تا شش ماه پس از لغو تحریم‌ها شده و این در حالی است که مشخص نیست تحریم چه زمانی برداشته خواهد شد. بنابر پیش‌بینی‌ها، سایه سنگین تحریم‌ها حداقل طی سال 99 هم برقرار خواهد بود، چه آنکه تازه در آبان 99 قرار است انتخابات 2020 ایالات‌متحده آمریکا برگزار شود. اگر فرض کنیم دونالد ترامپ باز هم به‌ عنوان رئیس‌ جمهوری آمریکا انتخاب شود، به احتمال فراوان تحریم‌ها همچنان ادامه پیدا خواهد کرد و بنابراین ممکن است برای پنج سال دیگر خودروسازی کشور همچنان درگیر تحریم باشد. با این حساب، اجرای استاندارد یورو5 (طبق آنچه وزارت صمت درخواست کرده) بین پنج تا شش سال دیگر به تأخیر خواهد افتاد. طبعاً در آن زمان دیگر استاندارد یورو5 نمی‌تواند جوابگو باشد و به نوعی از رده خارج محسوب می‌شود.  هرچه هست، باید منتظر ماند و دید دولت چه تصمیمی برای «استاندارد یورو5» می‌گیرد و آیا خودروسازان برای پنج تا شش سال دیگر از اجرای آن معاف می‌شوند، یا اتفاق دیگری رخ می‌دهد. تا اینجای کار که سازمان حفاظت محیط‌زیست با تعویق اجرای استاندارد آلایندگی یورو5 مخالفت کرده است. آن‌طور که عیسی کلانتری رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست عنوان کرده، خودروسازان خواستار تعویق استاندارد یورو5 با توجه به تحریم و کرونا و... شده‌اند. وی در عین حال که عاملان اصلی آلودگی هوا را خودروهای فرسوده دانسته، تاکید کرده خودروسازان موظف به تولید محصولات مجهز به استاندارد یورو5 از سال آینده هستند.

دنیای اقتصاد

تازه ترين اخبار

دیدگاه بگذارید

اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد

avatar