علت بخار شدن روغن موتور و روشهای جلوگیری از آن
بخار شدن روغن موتور چیست و چرا اتفاق میافتد؟
روغن موتور در شرایط عادی وظیفه روانکاری، خنککردن و محافظت از قطعات داخلی را بر عهده دارد. اما زمانی که در عملکرد موتور اختلال ایجاد شود، بخشی از روغن بهجای گردش طبیعی، در اثر گرما یا نشتی وارد بخشهایی میشود که دمای بسیار بالاتری دارند. نتیجه این فرایند تبدیل روغن به بخار و خروج آن به شکل دود یا مهمانند از بخشهایی مثل درپوش روغن، شیلنگ تهویه یا اگزوز است.
این وضعیت معمولاً هشداری جدی محسوب میشود؛ زیرا نشان میدهد یکی از اجزای اصلی موتور از وظیفه خود خارج شده و ممکن است به دیگر قطعات نیز آسیب وارد کند.
بخار شدن روغن چه نشانههایی دارد؟
نشانههای این مشکل اغلب قابل مشاهده یا قابل حس هستند و در بسیاری از مواقع قبل از بروز آسیب جدی خود را نشان میدهند. برخی از مهمترین علائم عبارتند از:
دود آبی از اگزوز
اگر در هنگام گاز دادن یا شتابگیری، دود آبیرنگ از اگزوز خارج شود، معمولاً به معنی ورود روغن به محفظه احتراق و سوختن آن است.
بخار از درپوش روغن
باز کردن درپوش روغن هنگام گرم بودن موتور نباید بخار قابلتوجهی ایجاد کند. دیدهشدن دود یا بخار غلیظ معمولاً نشانه داغشدن بیشازحد روغن یا اختلال در سیستم تهویه موتور است.
مصرف غیرعادی روغن
وقتی مجبور میشوید زودتر از موعد روغن اضافه کنید، احتمالاً بخشی از روغن در اثر نشتی داخلی یا ورود به محفظه احتراق تبخیر میشود.
افت توان موتور
ورود روغن به فضای احتراق باعث میشود سوختوساز بهدرستی انجام نشود و موتور بهخصوص در سربالاییها یا هنگام شتابگیری ضعیفتر عمل کند.
آثار روغن روی شمعها
دوده چرب یا لکههای روغنی روی سر شمعها معمولاً یکی از نشانههای ورود روغن به سیلندر است.
داغ شدن موتور
افزایش حرارت موتور نهتنها خود یکی از دلایل تبخیر روغن است، بلکه فرایند تبخیر را نیز تشدید میکند.
بوی روغن سوخته
استشمام بوی روغن سوخته داخل کابین یا اطراف خودرو اغلب نشان میدهد روغن روی یکی از بخشهای داغ موتور چکه کرده و تبخیر شده است.
دلایل اصلی بخار شدن روغن موتور
این مشکل معمولاً بر اثر یک ایراد مشخص در موتور رخ میدهد. تشخیص صحیح دلیل، مهمترین قدم برای رفع کامل آن است.
خرابی رینگ پیستون
رینگهای پیستون، روغن را از بخش احتراق جدا میکنند. اگر فرسوده یا شکسته شوند، روغن وارد سیلندر شده و همراه با سوخت میسوزد. این حالت شایعترین دلیل دود آبی است.
مشکل در واشر سرسیلندر
وقتی واشر سرسیلندر آسیب میبیند، مرز میان مجاری آب، روغن و محفظه احتراق از بین میرود. این موضوع باعث نشت روغن به نواحی بسیار داغ و در نهایت تبخیر آن میشود.
خرابی سیستم تهویه کارتل (PCV – Positive Crankcase Ventilation)
سیستم PCV وظیفه دارد بخارات روغن را به ورودی موتور بازگرداند. گرفتگی این مسیر موجب تجمع فشار و خروج بخار روغن از نقاطی مثل درپوش روغن میشود.
فرسودگی کاسهنمد یا گاید سوپاپها
اگر این بخشها دچار ساییدگی شوند، روغن از مسیر سوپاپها به محفظه احتراق میرسد و تبخیر میشود.
گرمای بیشازحد موتور
مشکلاتی مانند خرابی پمپ آب، ترموستات گیرکرده یا رادیاتور مسدود میتوانند باعث داغ شدن موتور شوند. در این حالت روغن سریعتر تجزیه و تبخیر میشود.
استفاده از روغن نامناسب
روغن موتور بیکیفیت یا غیراستاندارد تحمل دمای کمتری دارد و سریعتر بخار میشود. انتخاب روغن اشتباه برای نوع موتور نیز میتواند نتیجه مشابهی داشته باشد.
ترک یا شکستگی بلوک سیلندر
در موارد نادر، ترک بلوک سیلندر باعث نشت روغن روی بخشهای بسیار داغ موتور شده و بخار قابلمشاهده ایجاد میکند.
چگونه این مشکل را برطرف کنیم؟
راهحل مناسب کاملاً به دلیل ایجاد مشکل بستگی دارد. در بررسی اولیه معمولاً از سبکترین و کمهزینهترین موارد شروع میشود.
تعمیر یا تعویض رینگ پیستون
در صورت فرسودگی رینگها، موتور باید باز شود و رینگهای جدید نصب شوند. این تعمیر زمانبر و پرهزینه است اما چارهای جز آن وجود ندارد.
تعویض واشر سرسیلندر
سوختن یا تاب برداشتن واشر باعث نشتیهای گسترده میشود. تعویض کامل آن ضروری است.
سرویس سیستم PCV
تمیزکردن مسیرها یا تعویض شیر PCV معمولاً مشکل بخار زیاد از درپوش روغن را حل میکند.
تعمیر سوپاپها
تعویض کاسهنمد یا تعمیر گاید سوپاپ اغلب از ورود روغن به سیلندر جلوگیری میکند.
رفع مشکل سیستم خنککننده
در این مرحله اجزایی مانند رادیاتور، واترپمپ، شیلنگها و ترموستات بررسی میشوند و هر قطعه معیوب جایگزین میشود.
انتخاب روغن درست
استفاده از روغنی مطابق با استاندارد خودروساز و شرایط آبوهوایی نقش مهمی در جلوگیری از تبخیر روغن دارد.
اصلاح ترک یا شکستگی بلوک
در صورت تأیید ترکخوردگی، تعمیر به روش جوش تخصصی یا تعویض بلوک ضروری است.
چگونه از بخار شدن روغن پیشگیری کنیم؟
پیشگیری اغلب سادهتر و کمهزینهتر از تعمیر خرابیهای جدی است. برخی از مهمترین راهکارها عبارتند از:
• سرویس منظم سیستم خنککننده
• تعویض دورهای روغن و فیلتر
• بررسی PCV در سرویسهای دورهای
• پرهیز از فشار آوردن به موتور هنگام داغ بودن
• استفاده از روغن استاندارد و معتبر
جمعبندی
بخار شدن روغن موتور یکی از مشکلاتی است که اگر در مراحل اولیه تشخیص داده نشود، میتواند به فرسایش شدید قطعات و حتی خرابی کامل موتور منجر شود. این پدیده معمولاً به مشکلاتی در رینگ پیستون، سوپاپها، واشر سرسیلندر، سیستم تهویه PCV یا سیستم خنککننده مربوط است. تشخیص سریع و رفع اصولی علت، بهترین راه جلوگیری از آسیبهای سنگین است. رسیدگی منظم به خودرو و استفاده از روغن مناسب نیز نقش مهمی در پیشگیری از بروز این مشکل دارد.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد