واردات خودروهای کارکرده؛ چرا هنوز اجرایی نشده است؟
واردات خودروهای کارکرده؛ چرا هنوز اجرایی نشده است؟
موضوع واردات خودروهای کارکرده در ایران همچنان یکی از بحثهای مهم بازار خودرو است؛ اما برخلاف برخی برداشتها، صرف وجود قانون به معنای آغاز اجرای آن نیست. بر اساس توضیحات دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، چارچوب قانونی واردات خودروهای کارکرده وجود دارد، ولی بخش مهمی از جزئیات اجرایی آن هنوز تعیین نشده است. آییننامه، نحوه تأمین ارز، تعرفه واردات، روش تعیین ارزش خودرو و شرایط ترخیص از جمله مواردی هستند که ابهام درباره آنها، اجرای این قانون را به تعویق انداخته است.
آخرین وضعیت واردات خودرو در سال ۱۴۰۵
مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، معتقد است برای بررسی وضعیت واردات خودرو نباید فقط به خبرهای مربوط به خودروهای کارکرده توجه کرد و باید مجموعه محدودیتهای موجود در مسیر واردات را در نظر گرفت.
به گفته او، با وجود مشکلات اقتصادی، تحریمها و تنشهای منطقهای، روند واردات خودرو در مقایسه با گذشته عملکرد قابل قبولی داشته است. حدود ۷۵ هزار دستگاه خودرو در سال گذشته وارد کشور شده و از ابتدای سال جاری نیز نزدیک به ۳۰ هزار دستگاه خودرو وارد ایران شده است.
با این حال، افزایش تعداد خودروهای وارداتی بهتنهایی به معنی رفع همه موانع نیست و همچنان مسائل مربوط به ثبت سفارش، تخصیص و تأمین ارز، تعیین ارزش خودرو و ترخیص میتواند روند ورود خودرو به کشور را طولانی کند.
واردات خودروهای کارکرده ۳ تا ۵ ساله چه زمانی اجرا میشود؟
واردات خودروهای کارکرده سالهاست در قوانین و سیاستهای مربوط به بازار خودرو مطرح شده و موضوع جدیدی محسوب نمیشود. مسئله اصلی، آماده شدن زیرساختهای اجرایی برای عملیاتی کردن این قانون است.
بر اساس توضیحات دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، هنوز موارد مهمی از جمله آییننامه اجرایی، دستورالعملهای مربوط به واردات، شیوه تأمین ارز و نحوه ارزشگذاری خودروهای کارکرده بهصورت کامل مشخص نشده است.
در نتیجه، اعلام امکان واردات خودروهای ۳ تا ۵ ساله را نباید به معنای آغاز فوری واردات این خودروها دانست. تا زمانی که ضوابط اجرایی بهصورت شفاف اعلام نشود، متقاضیان و واردکنندگان نمیتوانند بر اساس یک فرآیند مشخص و پایدار اقدام کنند.
تعرفه واردات چه اثری بر قیمت خودروهای کارکرده دارد؟
یکی از مهمترین عوامل در موفقیت یا شکست واردات خودروهای کارکرده، میزان تعرفه و مجموع هزینههایی است که بعد از خرید خودرو به قیمت نهایی اضافه میشود.
برای نمونه، خودرویی مدل ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ را در نظر بگیرید که با قیمت حدود ۱۰ هزار دلار خریداری شده است. اگر تعرفه واردات برای چنین خودرویی بسیار بالا تعیین شود، هزینه نهایی میتواند به اندازهای افزایش پیدا کند که فاصله قیمت آن با خودروهای موجود در بازار کاهش یابد یا حتی مزیت اقتصادی واردات از بین برود.
به همین دلیل، اثر واردات خودروهای کارکرده بر بازار فقط به تعداد خودروهای واردشده بستگی ندارد. سه عامل نقش اساسی دارند:
- قیمت خرید خودرو در بازار مبدأ
- تعرفه، عوارض و سایر هزینههای واردات
- نرخ ارز و هزینههای مرتبط با تأمین و انتقال آن
هرچه مجموع این هزینهها بالاتر باشد، احتمال کاهش محسوس قیمت خودرو برای مصرفکننده کمتر خواهد شد.
چه کسانی میتوانند خودروهای کارکرده وارد کنند؟
یکی دیگر از پرسشهای مهم درباره اجرای این قانون، مشخص شدن اشخاص و مجموعههای مجاز برای واردات است. هنوز باید بهطور شفاف مشخص شود که آیا اشخاص حقیقی نیز امکان واردات خودروهای کارکرده را خواهند داشت یا این فرآیند تنها از طریق شرکتها و اشخاص حقوقی انجام میشود.
در کنار این موضوع، مقررات مربوط به اسقاط خودرو، تعداد خودروهای قابل واردات، میزان عوارض، تأمین ارز و نحوه ترخیص نیز باید بهصورت دقیق تعیین شود.
این جزئیات از آن جهت اهمیت دارند که تفاوت زیادی میان یک قانون کلی و یک سازوکار اجرایی قابل استفاده برای مردم وجود دارد. تا زمانی که این موارد مشخص نباشد، نمیتوان درباره زمان آغاز واقعی واردات یا میزان اثرگذاری آن بر بازار با اطمینان صحبت کرد.
آیا واردات بدون انتقال ارز میتواند روند واردات را آسانتر کند؟
واردات بدون انتقال ارز یکی از موضوعاتی است که فعالان این حوزه بر آن تأکید دارند. در این روش، تأمین منابع مالی واردات الزاماً از مسیر تخصیص مستقیم ارز دولتی انجام نمیشود و میتواند بخشی از محدودیتهای موجود در تأمین ارز را کاهش دهد.
دادفر نیز پذیرش واردات بدون انتقال ارز را یکی از مطالبات واردکنندگان عنوان کرده است. از نگاه فعالان بازار، در شرایطی که منابع ارزی محدود است، فراهم کردن مسیرهای متنوع برای تأمین ارز میتواند روند تجارت خودرو را سادهتر کند.
البته حتی در صورت فراهم شدن این امکان، مشکلات دیگری مانند تعرفه، ارزشگذاری، ثبت سفارش، مجوزهای لازم و فرآیند ترخیص همچنان میتواند بر قیمت نهایی و سرعت واردات اثر بگذارد.
آیا واردات خودروهای کارکرده باعث کاهش قیمت خودرو میشود؟
پاسخ این سؤال به نحوه اجرای قانون بستگی دارد. افزایش عرضه خودرو بهطور کلی میتواند به متعادلتر شدن بازار کمک کند، اما واردات کارکرده زمانی اثر محسوسی خواهد داشت که خودروها با هزینه نهایی منطقی به بازار برسند.
اگر تعرفه و هزینههای جانبی بالا باشد، ممکن است خودرو پس از طی مراحل واردات با قیمتی عرضه شود که تفاوت چندانی با نمونههای موجود در بازار نداشته باشد. در چنین شرایطی، واردات بیشتر از آنکه به کاهش قیمت منجر شود، صرفاً تنوع انتخاب را افزایش میدهد.
در مقابل، اگر تعرفهها، هزینههای واردات و فرآیند تأمین ارز به شکل منطقی تنظیم شوند، ورود خودروهای کارکرده میتواند رقابت در بازار را افزایش دهد و گزینههای بیشتری را در اختیار خریداران قرار دهد.
جمعبندی
در شرایط فعلی، مهمترین نکته درباره واردات خودروهای کارکرده این است که اصل قانون با اجرای عملی آن تفاوت دارد. برای آغاز واقعی این فرآیند، باید آییننامه و دستورالعملهای اجرایی، شیوه تأمین ارز، تعرفهها، روش ارزشگذاری، شرایط واردکنندگان و فرآیند ترخیص بهصورت شفاف مشخص شود.
بنابراین، تا زمان تعیین این جزئیات، نمیتوان صرف اعلام آزاد بودن واردات خودروهای کارکرده را به معنی ورود سریع خودروهای ۳ تا ۵ ساله به بازار دانست. اثر واقعی این طرح نیز در نهایت به هزینه تمامشده خودرو و تعداد خودروهایی که عملاً وارد کشور میشوند بستگی خواهد داشت.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد