استانداردهای ۸۵ و ۱۲۲ گانه خودرو؛ مسیر ارتقا و چالشهای صنعت قطعهسازی
نقش استاندارد در صنعت خودروسازی ایران
در روزهایی که بخشی از قطعهسازان کشور از دشواریهای تولید سخن میگویند، موضوع تعدیل برخی الزامات استاندارد خودرو دوباره مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی سازمان استاندارد اعلام کرده که نهتنها استانداردهای فعلی پابرجاست، بلکه برنامهریزی برای اجرای مجموعه جدید استانداردهای ۱۲۲ گانه نیز در جریان است.
در واقع، هرچند تولیدکنندگان از افزایش هزینهها و فرآیندهای زمانبر آزمایش قطعات گلایه دارند، اما سازمان ملی استاندارد تأکید دارد که این الزامات بهمنظور حفظ کیفیت و ایمنی محصولات خودرویی غیرقابل حذفاند. گفته میشود بیش از ۸۵ استاندارد پایه در حال حاضر روی محصولات داخلی و وارداتی اجرا میشود و برنامه توسعه استانداردهای نو با همکاری وزارت صمت در دستور کار قرار دارد. این استانداردها مستقیماً از الگوهای اتحادیه اروپا برداشته شدهاند و بسته به نوع خودرو (سواری، وانت یا کامیونت) تعداد استانداردهای الزامی متفاوت است. روند رشد الزامات از سال ۱۳۸۲ که تنها ۱۱ استاندارد وجود داشت تا امروز که صنعت به سمت ۱۲۲ استاندارد حرکت میکند، بیانگر تغییر جدی در رویکرد کیفیتمحور خودروسازی ایران است.
محورهای نظارت و استانداردسازی قطعات
بر اساس گفتههای علی عبدی، مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی، نظارتها در صنعت خودرو دو محور اصلی دارد: نظارت بر قطعات خودرو و نظارت بر خودرو به عنوان محصول نهایی. در بخش قطعات، حدود ۵۶ ماده مصرفی توسط شورای عالی استاندارد مشمول استاندارد اجباری شدهاند و کنترل کیفی آنها بهطور مستمر انجام میگیرد. سازمان استاندارد اعلام کرده است که حتی در صورت کاهش کیفیت مواد اولیه، این موضوع از طریق آزمون قطعات قابل شناسایی است، زیرا نمونهگیری دورهای انجام میشود. از سال ۱۴۰۳ تا امروز بیش از ۷۰۰ قطعه خودرویی استانداردسازی شدهاند و حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ قطعه دیگر نیز در فرآیند تدوین استاندارد قرار دارند. درخواست اخیر قطعهسازان برای کاهش سختگیریها به دلیل شرایط اقتصادی و توقفهای موقتی تولید، تاکنون پاسخی مثبت دریافت نکرده است؛ چراکه حذف یک استاندارد نیازمند تغییر در طراحی قطعه و فرآیند تولید است که خود هزینههای جدیدی را به صنعت تحمیل میکند. به همین دلیل مسیر استانداردسازی قطعات همچنان ادامه دارد و طبق اعلام سازمان، اکثر قطعات مورد استفاده در خودروهای تولیدی داخلی اکنون بومیسازی شدهاند.
مسیر آینده استانداردهای خودرویی
در شرایطی که اجرای استانداردهای جدید ممکن است اثر مستقیمی بر طراحی خودرو و هزینه تمامشده داشته باشد، سازمان ملی استاندارد تأکید دارد که هیچکدام از الزامات ۸۵ گانه فعلی لغو یا تعدیل نخواهد شد. همه خودروهایی که مجوز شمارهگذاری دریافت میکنند، باید تمام استانداردهای الزامی مربوط به نوع خود را رعایت کرده باشند. هرگونه تأخیر در اجرای آزمونها تنها به دلایل عملیاتی مانند وقفههای موقت ناشی از جنگ اخیر بوده و مربوط به لغو استانداردها نیست. هدفگذاری سازمان برای آینده، توسعه تدریجی استانداردهای ۱۲۲ گانه است؛ روندی پلکانی که ابتدا استانداردهای کمزمانتر اجرایی خواهند شد و سپس سایر الزامات با فاصله زمانی مشخص وارد مرحله اجرا میشوند. همکاری نزدیک با وزارت صنعت، معدن و تجارت در این مسیر ادامه دارد تا در نهایت بتوان سطح ایمنی، کیفیت و دوام خودروهای تولیدی و وارداتی را مطابق با قوانین بینالمللی بهبود داد. این رویکرد هرچند زمانبر است، اما به گفته کارشناسان، پایهگذار نسل جدیدی از خودروهای ایمن و سازگار با معیارهای جهانی در ایران خواهد بود.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد