هشدار درباره افزایش قیمت خودرو؛ واردات در مسیر محدودیت؟
هشدار درباره گرانی خودرو؛ اختلال در واردات می‌تواند به بازار داخلی هم سرایت کند
مشکلات ثبت سفارش و تخصیص ارز بار دیگر به یکی از نگرانی‌های اصلی بازار خودرو تبدیل شده است. در حالی که وزارت صنعت، معدن و تجارت ممنوعیت رسمی واردات خودرو را رد می‌کند، برخی فعالان این حوزه معتقدند موانع اجرایی و تصمیمات جدید سیاست‌گذار، عملاً روند ورود خودروهای خارجی به کشور را با محدودیت روبه‌رو کرده است. مسیح فرزانه، کارشناس بازار خودرو، هشدار می‌دهد که ادامه این وضعیت می‌تواند تجربه محدودیت‌های وارداتی سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۷ را تکرار کند و زمینه افزایش قیمت خودروهای وارداتی، مونتاژی و حتی داخلی را فراهم آورد.
چرا واردات خودرو با وجود ممنوعیت نداشتن با مشکل مواجه شده است؟
به گفته فرزانه، بخش عمده خودروهایی که در شرایط فعلی وارد بازار می‌شوند، مربوط به ثبت سفارش‌های قبلی هستند و عرضه آن‌ها لزوماً به معنای باز بودن مسیر واردات جدید نیست. از نگاه این کارشناس، مشکلات ثبت سفارش، دشواری تأمین ارز و تعدد بخشنامه‌ها باعث شده فعالیت واردکنندگان با ریسک و هزینه بیشتری همراه شود.
این وضعیت در حالی ادامه دارد که مسئولان وزارت صمت اعلام کرده‌اند واردات خودرو به‌طور رسمی ممنوع نشده است. با این حال، تفاوت میان امکان قانونی واردات و فراهم بودن شرایط اجرایی آن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا واردکننده برای تکمیل فرآیند ورود خودرو، علاوه بر ثبت سفارش، به تأمین ارز و عبور از مراحل اداری و اجرایی نیز نیاز دارد.
آیا عرضه خودرو در بورس کالا باعث افزایش قیمت وارداتی‌ها می‌شود؟
یکی از موضوعاتی که مسیح فرزانه به‌عنوان عامل اختلال در روند ثبت سفارش مطرح کرده، تصمیم مربوط به عرضه خودرو در بورس کالا است. به اعتقاد او، استفاده از این روش نه‌تنها لزوماً به تسهیل واردات منجر نمی‌شود، بلکه می‌تواند هزینه تمام‌شده ورود خودرو را افزایش دهد.
افزایش هزینه‌های واردات در نهایت ممکن است به قیمت نهایی خودرو برای مصرف‌کننده منتقل شود. البته میزان اثرگذاری این سیاست به نحوه اجرای آن و جزئیات سازوکار عرضه بستگی دارد. از همین رو، نمی‌توان صرفاً با مطرح شدن عرضه در بورس، میزان افزایش قیمت خودروهای وارداتی را قطعی دانست.
بلاتکلیفی حدود ۴۰۰۰ مجوز واردات خودرو جانبازان
یکی دیگر از موارد مطرح‌شده در اظهارات این کارشناس، مشکلات ثبت سفارش حدود ۴۰۰۰ مجوز واردات خودرو جانبازان از ابتدای سال ۱۴۰۵ است. فرزانه می‌گوید این پرونده‌ها با وجود پیگیری‌های انجام‌شده همچنان با ابهام روبه‌رو هستند و به نتیجه مشخصی نرسیده‌اند.
از دیدگاه او، باز بودن مسیر ثبت سفارش باید با فراهم بودن امکان تخصیص ارز همراه باشد؛ در غیر این صورت، صدور یا وجود مجوز به‌تنهایی نمی‌تواند واردات خودرو را به مرحله اجرا برساند. در واقع، ثبت سفارش و تأمین ارز دو بخش مرتبط از فرآیند واردات هستند و اختلال در هرکدام می‌تواند تحویل خودرو به متقاضیان را به تأخیر بیندازد.
تکرار محدودیت‌های سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۷ چه اثری بر بازار خودرو دارد؟
فرزانه با اشاره به تجربه سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۷ هشدار داده است که تداوم محدودیت‌های فعلی می‌تواند عرضه خودروهای وارداتی را کاهش دهد. در آن سال‌ها نیز محدودیت‌های وارداتی در چند مرحله اعمال شد و بازار خودرو با کاهش گزینه‌های وارداتی روبه‌رو شد.
اهمیت این موضوع فقط به بازار خودروهای خارجی محدود نیست. خودروهای وارداتی در تعیین انتظارات قیمتی بازار نقش دارند و تغییر قیمت آن‌ها می‌تواند بر ارزش‌گذاری خودروهای مونتاژی و داخلی نیز اثر بگذارد. به همین دلیل، کاهش عرضه وارداتی‌ها ممکن است به‌تدریج فشار قیمتی را به سایر بخش‌های بازار منتقل کند.
آیا قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی هم افزایش پیدا می‌کند؟
در صورت کاهش عرضه خودروهای وارداتی، احتمال افزایش فشار قیمتی بر سایر محصولات بازار وجود دارد؛ اما این اتفاق لزوماً و به‌صورت خودکار رخ نمی‌دهد. میزان اثرگذاری محدودیت واردات بر قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی به عواملی مانند نرخ ارز، سطح عرضه خودروسازان، میزان تقاضا و شرایط کلی بازار وابسته است.
با این حال، اگر مشکلات ثبت سفارش و تخصیص ارز ادامه پیدا کند و ورود خودروهای جدید با وقفه مواجه شود، کاهش تنوع و عرضه می‌تواند انتظارات افزایشی را در بازار تقویت کند. بنابراین، تعیین تکلیف فرآیند واردات و ایجاد ثبات در مقررات، از عوامل مهم جلوگیری از تشدید نوسانات قیمتی خواهد بود.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد