واردات خودرو برای نخبگان خارج از کشور با سود بازرگانی صفر

بررسی واردات خودرو برای نخبگان خارج از کشور

دولت در آیین‌نامه جدید حمایت از نخبگان خارج از کشور، مجموعه‌ای از مشوق‌ها را برای تسهیل بازگشت این افراد به ایران در نظر گرفته است. یکی از مهم‌ترین این مشوق‌ها، امکان واردات یک دستگاه خودرو با سود بازرگانی صفر درصد است؛ امتیازی که می‌تواند بخشی از هزینه واردات خودرو را برای افراد واجد شرایط کاهش دهد.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرده است که آیین‌نامه حمایت از نخبگان خارج از کشور در جلسه هیأت دولت تصویب شده است. هدف اصلی این آیین‌نامه، ایجاد مشوق‌هایی برای بازگشت نخبگان و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای فعالیت و زندگی آنها در کشور عنوان شده است.

بر اساس یکی از بندهای این آیین‌نامه، افراد مشمول می‌توانند یک دستگاه خودرو وارد کنند و برای این خودرو سود بازرگانی پرداخت نکنند.

البته باید میان «سود بازرگانی صفر» و «معافیت کامل از هزینه‌های واردات» تفاوت قائل شد. صفر شدن سود بازرگانی به این معنا نیست که خودرو بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای از گمرک ترخیص خواهد شد. حقوق و عوارض گمرکی، مالیات، هزینه‌های گمرکی و سایر هزینه‌های قانونی می‌توانند همچنان در فرآیند واردات اعمال شوند.

به همین دلیل، ارزش واقعی این امتیاز زمانی مشخص خواهد شد که جزئیات اجرایی آیین‌نامه و شرایط خودروهای قابل واردات اعلام شود.

شرایط واردات خودرو توسط نخبگان چه خواهد بود؟

در متن اعلام‌شده، اصل امکان واردات یک دستگاه خودرو با سود بازرگانی صفر درصد برای افراد مشمول مطرح شده است، اما جزئیات کامل این امتیاز هنوز اهمیت زیادی دارد.

برای مشخص شدن میزان صرفه‌جویی واقعی، باید مواردی مانند این موضوعات روشن شود:

• چه افرادی از نظر قانونی «نخبه خارج از کشور» محسوب می‌شوند؟

• سقف ارزش یا نوع خودروهای قابل واردات چقدر خواهد بود؟

• خودرو باید از چه مبادی و با چه شرایطی وارد شود؟

• آیا خودروهای کارکرده نیز مشمول این امتیاز خواهند شد؟

• سایر حقوق و عوارض واردات چگونه محاسبه می‌شوند؟

• شرایط نقل‌وانتقال خودرو پس از ورود به کشور چیست؟

بنابراین در شرایط فعلی نمی‌توان یک رقم ثابت برای میزان تخفیف یا کاهش هزینه واردات اعلام کرد. این رقم به ارزش خودرو و مقررات نهایی اجرای مصوبه وابسته خواهد بود.

سود بازرگانی صفر درصد چقدر هزینه واردات خودرو را کاهش می‌دهد؟

سود بازرگانی یکی از اجزای هزینه واردات خودرو است و حذف آن می‌تواند هزینه نهایی خودرو را کاهش دهد. با این حال، میزان این کاهش به ارزش خودرو و نرخ‌های مربوط به سایر هزینه‌های واردات بستگی دارد.

برای مثال، اگر یک خودرو ارزش بالایی داشته باشد، حذف سود بازرگانی می‌تواند از نظر ریالی رقم قابل توجهی ایجاد کند. اما این موضوع به معنای حذف تمام هزینه‌های گمرکی نیست و نمی‌توان بدون اطلاع از نرخ‌ها و ارزش خودرو، میزان صرفه‌جویی را دقیق محاسبه کرد.

در نتیجه، مزیت اصلی این مصوبه را باید در حذف یکی از هزینه‌های مهم واردات جست‌وجو کرد، نه در معافیت کامل خودرو از عوارض و مالیات.

سابقه واردات خودرو با سود بازرگانی صفر برای فوتبالیست‌ها

اعطای امتیاز واردات خودرو با سود بازرگانی صفر درصد، موضوع جدیدی در سیاست‌های دولتی نیست. نمونه مشابه آن پیش از این برای اعضای تیم ملی فوتبال ایران مطرح شده بود.

پس از صعود تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی ۲۰۱۴، موضوع واگذاری حواله واردات خودرو به اعضای تیم ملی مطرح شد. در ادامه، در سال ۱۴۰۱ نیز هیأت وزیران واردات یک دستگاه خودرو برای بازیکنان و اعضای کادر فنی تیم ملی را با سود بازرگانی صفر درصد مجاز اعلام کرد.

این مصوبه در ادامه با رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و به دلیل ایرادات قانونی ابطال شد. بنابراین سابقه این نوع امتیاز نشان می‌دهد که نحوه تصویب، مبنای قانونی و شیوه اجرای چنین مشوق‌هایی اهمیت زیادی دارد.

سایر مشوق‌های دولت برای بازگشت نخبگان

بسته حمایتی دولت فقط به واردات خودرو محدود نمی‌شود. برای افرادی که مشمول آیین‌نامه حمایت از نخبگان خارج از کشور باشند، مشوق‌های دیگری نیز در نظر گرفته شده است.

از جمله این موارد می‌توان به حمایت مالی صندوق نوآوری و شکوفایی برای راه‌اندازی شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد. همچنین اولویت در اختصاص زمین و استفاده از تسهیلات طرح نهضت ملی مسکن نیز در این بسته حمایتی مطرح شده است.

در مجموع، سیاست جدید دولت تلاش می‌کند مجموعه‌ای از مشوق‌های اقتصادی و شغلی را در کنار یکدیگر قرار دهد تا بازگشت نخبگان به کشور برای آنها از نظر اقتصادی و حرفه‌ای امکان‌پذیرتر شود.

آیا واردات خودرو برای نخبگان واقعاً ارزان‌تر تمام می‌شود؟

در صورت اجرای مصوبه، پاسخ کلی مثبت است؛ اما میزان کاهش قیمت به شرایط هر خودرو بستگی دارد. حذف سود بازرگانی می‌تواند بخشی از هزینه واردات را حذف کند، ولی همچنان هزینه‌های دیگری مانند مالیات و سایر حقوق و عوارض قانونی وجود خواهد داشت.

از طرف دیگر، اگر محدودیت‌هایی برای ارزش خودرو، حجم موتور، نوع خودرو یا منشأ واردات تعیین شود، دامنه استفاده از این امتیاز نیز مشخص‌تر خواهد شد.

بنابراین برای محاسبه قیمت نهایی یک خودرو با این مشوق، صرفاً دانستن «سود بازرگانی صفر درصد» کافی نیست و باید تمام اجزای هزینه واردات در زمان اجرای آیین‌نامه مشخص باشد.

جزئیات آیین‌نامه واردات خودرو برای نخبگان چه زمانی مشخص می‌شود؟

مصوبه هیأت دولت، چارچوب کلی این مشوق را مشخص کرده است، اما جزئیات اجرایی نقش تعیین‌کننده‌ای در نحوه استفاده از آن خواهد داشت. به‌ویژه شرایط احراز مشمولان، مشخصات خودروهای مجاز و نحوه محاسبه سایر هزینه‌های واردات باید در دستورالعمل‌های اجرایی روشن شود.

به همین دلیل، متقاضیان نباید صرفاً بر اساس اعلام سود بازرگانی صفر درصد، قیمت نهایی یک خودرو را برآورد کنند. ارزش واقعی این امتیاز پس از انتشار جزئیات کامل مقررات و آغاز اجرای آن مشخص خواهد شد.