بررسی کارنامه 26 ساله پراید

چهارشنبه 13 آذر 98 ساعت 13:31
بررسی کارنامه 26 ساله پراید

اکنون دیگر 26سال می‌شود که معضل پراید گریبان بازار خودروی کشور را گرفته است. هر از گاهی ارگان‌ها و نهادهای گوناگون مثل ناجا یا کارشناسان خودرو و ایمنی فریاد برمی‌آورند که نوبت توقف تولید پراید رسیده است.

سایپا هم خبری با همین محتوا منتشر می‌کند و تاریخ دقیقی برای توقف تولید خودروی خود اعلام می‌کند ولی در نهایت باز به تولید پرتیراژ‌ترین خودروی خود ادامه می‌دهد؛ پرایدی که روی کاغذ خودروی ملی نامیده می‌شود و در عمل هر دستگاه آن حداقل هزار و 400 یورو از کشور خارج می‌کند. به این ترتیب ارزان‌ترین خودروی موجود در بازار که قرار بود جایگزین پیکان شود، امروز به بیش از 50 میلیون تومان رسیده تا خرید نقدی آن برای خیلی از دهک‌های کم‌ درآمد جامعه تبدیل به‌رؤیا شود! رؤیایی که تحقق آن به پس‌انداز حداقل 30 ‌ماه درآمد آنها نیاز دارد و این در وضعیتی است که طی این 30 ماه، خودروسازان نرخ تازه‌ای برای محصولات خود تعیین نکنند و آمریکا خط و نشان دوباره‌ای برای اقتصاد ما نکشیده باشد.

پراید از کجا آمد؟

نقطه شروع ماجرا از کمپانی مزدا ژاپن بود؛ این کمپانی به سفارش فورد، نسل اول این خودرو با نام مزدا 121 را در ژاپن و با نام فورد فستیوا در آمریکای شمالی تولید کرد. اما پس از آنکه امنیت و ایمنی این خودرو زیر سؤال رفت این کره‌ای‌ها بودند که شروع به تولید پراید کردند و با طراحی پراید صندوق‌دار این خودرو به کشور ما وارد شد.

پراید از همان سال 1986 خودرویی جمع و جور و کم خرج بود که کمترین استانداردهای روز دنیا را داشت و خیلی زود از خاطره جهان حذف شد.

چه شد که اینطور شد؟

از سال1382، کیا و سایپا دیگر هیچ همکاری‌ای در زمینه پراید نداشتند و سایپا هر بلایی که خواست سر پراید آورد؛ از مدل‌های عجیب و غریب گرفته تا آپشن‌هایی که البته معمولاً از حذف امکانات قبلی ایجاد می‌شد. سایپا دیگر پراید را مال خود کرده بود!

خرج و مخارج  پراید

اگر یک راننده پراید به شکل استاندارد از آن استفاده کند و سالانه 20 هزار کیلومتر راه برود، ماهانه بین 200 تا 300 هزار تومان (بدون احتساب استهلاک) باید خرج خودروی خود کند. البته این در حالی است که تورم کنونی ثابت بماند یا با آهنگی منطقی افزایش پیدا کند. اگر قرار باشد هر سال 10 درصد به نرخ تورم اضافه شود، میانگین هزینه نگهداری پراید به 500 هزار تومان در‌ ماه هم خواهد رسید.

پراید یک خودروی ملی نیست!

پراید نمی‌تواند برچسب تولید داخل بخورد. مقامات رسمی سایپا در سال اخیر اعلام کرده‌اند که هر دستگاه خودروی پراید در سال گذشته هزار و 400 یورو ارزبری داشته که این رقم در سال 96، هزار و 770 یورو بوده است.

سایپایی‌ها می‌گویند قرار است ارزبری این خودرو را تا هزار یورو هم پایین بیاورند اما کارشناسان بر این باورند که این کاهش، روی کیفیت پراید آنقدر تأثیر خواهد گذاشت که این خودرو بلااستفاده خواهد شد.

یک بررسی ساده نشان می‌دهد که با توجه به تیراژ 138 هزار و 884 دستگاهی این خودرو و ارزبری هزار و 400 یورویی هر دستگاه آن، در سال اخیر 194 میلیون و 437 هزار یورو ارز از کشور به واسطه تولید پراید خارج شده است.

مقایسه قیمت تمام ‌شده هر دستگاه پراید با میزان ارزبری آن نشان می‌دهد که حداقل 50 درصد این خودرو در خارج از کشور تولید می‌شود یا به واردات وابستگی دارد.

مرگ‌ومیر در کابینی کوچک

در بهمن‌ماه 97، عکسی از پرایدی که به دیوار ساختمانی در 24متری سعادت‌آباد چسبیده بود، منتشر شد. این پراید در اثر تصادف با رنو ساندرو، پرواز کرده و به دیوار ساختمان به شکل عمودی اصابت کرده بود.

کارشناسان بارها نسبت به امنیت این خودرو هشدار داده و گفته‌اند که پراید به خاطر اینکه نتوانسته در جهان از تست تصادف سربلند بیرون بیاید و امتیاز خوبی کسب کند از رده خارج شده و نباید با این تیراژ بالا در ایران تولید شود.

براساس گزارش‌های منتشر شده از طرف پلیس ‌راهور، سازمان استاندارد و سازمان پزشکی قانونی کشور، در 5 سال گذشته سهم پراید از حدود 800 هزار تصادف رانندگی سالانه، به‌طور میانگین 24 درصد بوده است.

پراید در سال 92، بزرگ‌ترین قاتل ایرانی‌ها شناخته شد. در سال مورد بحث، 2 هزار و 454 نفر به خاطر وقوع تصادف خودروی پراید جان خود را از دست دادند که این مسئله موجب شد تا 13.6درصد از تصادفات منجر به مرگ، به این خودرو اختصاص پیدا کند.

سردار سیدکمال هادیانفر رئیس پلیس راهور ناجا  یکی از افرادی است که روی توقف تولید پراید تأکید دارد. او در یکی از آخرین نشست‌های خبری خود از توقف خط تولید پراید از سال 99خبر داد و گفت: این موضوع را ابلاغ کردیم و روی این طرح ایستاده‌ایم تا خط تولید پراید از سال 99قطع شود.

بررسی آمارهای منتشرشده از ناجا نشان می‌دهد که این خودرو طی 20 سال بیش از 40 هزار نفر را به کام مرگ برده است.

800 هزار تصادف رانندگی در 5 سال  به‌طور میانگین 24% متعلق به پراید

20 سال بیش از 40 هزار نفر  را به کام مرگ برده است

سیر رسیدن پراید از 5 میلیون به 50میلیون تومان

اولین قیمتی که پراید به‌ خودش دید، در سال 72 و 5 میلیون تومان بود.

اولین قیمت رسمی پراید صفرکیلومتر، یک سال بعد اعلام شد. جراید وقت نوشته‌اند سایپا در آن زمان این خودرو را بین 5 تا 6میلیون تومان قیمت‌گذاری کرده است.

قیمت پراید از آغاز ورودش به کشور تا سال 90 در بازه‌ای بین  5 تا 8 میلیون تومان در نوسان بود. سایپا هم که بازار مناسبی برای فروش این محصول پیدا کرده و امتیاز آن را از خودروسازان کره‌ای آمریکایی خریده بود، در این 8 سال با سیاست تیراژ بالا و قیمت و کیفیت پایین، درآمد خوبی کسب ‌کرد.

در تیر‌ماه سال 90 اما به واسطه تنش‌های بین‌المللی ایجاد شده، روند رشد و جهش قیمت پراید آغاز شد و از 8 میلیون تومان ابتدای سال به 10میلیون تومان در اسفند‌ماه رسید.

پاییز سال 91، سنگ بنای اولین جهش‌ قیمت پراید گذاشته شد. در آبان سال مورد بحث، پراید 12 میلیون تومان شد. اما قیمت‌ها خیال ایستادن در این نقطه را نداشتند و کمتر از 2 ‌ماه بعد، خبر پراید 14 میلیون تومانی تیتر یک روزنامه‌ها شد. ترمز قیمت آنقدر بریده شد تا جایی در پایان سال 91 که پراید صفر به 20 میلیون تومان رسید.

پس از خروح آمریکا از  برجام و بالا رفتن قیمت دلار در اوایل سال 97، کم‌کم بازار خودرو هم به هم ریخت. قیمت پراید در کمتر از 2 سال از 20 میلیون تومان به 30 میلیون تومان رسید.

پراید در پایان سال 97 و اوایل سال 98، رکورد تازه‌ای برای خود ثبت کرد و به واسطه نابسامانی‌های موجود در بازار و انحصاری خودروسازان، امروز نرخ مدل 111آن به بیش از 50میلیون تومان رسیده است.

براساس آخرین آمار، شمار پرایدهای استفاده شده در مؤسسات کرایه اتومبیل و آژانس‌های تاکسی تلفنی 159هزار و 531دستگاه بوده است.

در سال‌هایی که قیمت پراید 7میلیون تومان بود، بین مردم شایع بود که پراید برای سایپا 3 میلیون تومان تمام می‌شود. در آن زمان احمد قلعه‌بانی مدیرعامل سابق سایپا گفته بود تولید پراید نزدیک به 4 میلیون تومان برای سایپا هزینه دارد.

33 درصد از خودروهای موجود در خیابان، پراید هستند.

نوسان‌های تیراژ

در دهه 80 خودروی محبوب پراید توانست تیراژ سایپا را به 400 هزار خودرو در سال برساند.

سایپا در سال 91 بارها و بارها اعلام کرد که تحریم‌ها تیراژ پراید را 50 درصد کاهش داده است.

روند سوددهی پراید از جایی به بعد متوقف شد. آمارهای سال 96 نشان می‌دهند که هرچند پراید با تیراژ 200 هزار نسخه، بالاتر از خودروهایی چون تیبا، پژو 206، تندر 90، پژو 405 و پژو پارس قرار داشته است ولی در نهایت روزبه‌روز کاهش پیدا کرده است.

روند کاهش تیراژ پراید در سال 97 به حدی شدت یافت که به 138هزار و 884 دستگاه رسید. این رقم نشان می‌دهد تولید پراید نسبت به 96، چیزی نزدیک به 38 درصد کاهش پیدا کرده است.

37.6درصد از درآمد کل سایپا در سال 95 ناشی از تولید پراید بوده است.

همشهری

تازه ترين اخبار

دیدگاه بگذارید

اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد

avatar