واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج؛ فرصت ارزی و کاهش آلودگی
بحث واردات خودرو، بهویژه در سالهای اخیر، به یکی از موضوعات مهم و چالشبرانگیز صنعت خودرو کشور تبدیل شده است. یکی از محورهای اصلی این بحث، واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور بدون مصرف ارز داخلی است؛ موضوعی که از نگاه کارشناسان میتواند آثار اقتصادی و زیستمحیطی مثبتی برای کشور به همراه داشته باشد، به شرط آنکه با سیاستگذاری درست همراه شود.
در همین زمینه، ایمان رهنما، عضو انجمن واردکنندگان خودرو، در نشستی تخصصی به بررسی ابعاد مختلف این موضوع پرداخت و به چالشها و فرصتهای پیشروی صنعت خودرو اشاره کرد.
آلودگی هوا؛ پیامد مستقیم عقبماندگی فناوری
به اعتقاد کارشناسان حوزه خودرو، آلودگی هوا دیگر صرفاً یک مشکل زیستمحیطی نیست، بلکه به دغدغهای جدی برای سلامت عمومی تبدیل شده است. ریشه بخشی از این بحران به استفاده نادرست و ناکارآمد از فناوریهای قدیمی در ناوگان حملونقل بازمیگردد.
در شرایطی که فناوریهای نوین خودرویی میتوانند به کاهش آلایندگی کمک کنند، نبود برنامهریزی مؤثر باعث شده این ظرفیتها بهدرستی مورد استفاده قرار نگیرند. از نگاه فعالان این حوزه، فناوری باید در خدمت حل «ابرچالشها» قرار گیرد، نه اینکه خود به بخشی از مشکل تبدیل شود.
ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر و نقش آن در توسعه خودروهای برقی
ایران از نظر جغرافیایی، بهویژه در مناطق بیابانی، ظرفیت بالایی برای تولید برق از منابع تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی دارد. استفاده هدفمند از این ظرفیت میتواند زیرساخت لازم برای توسعه خودروهای برقی را فراهم کند.
در همین راستا، راهاندازی نیروگاههای تجدیدپذیر با ظرفیت مجموع ۱۷۰ مگاوات توسط یک شرکت خارجی فعال در حوزه خودروهای برقی، گامی در جهت آمادهسازی زیرساخت ورود این خودروها به کشور ارزیابی میشود. هدف اصلی چنین اقداماتی، فراهم کردن بستر فنی برای استفاده گستردهتر از خودروهای کممصرف و پاک است.
مصرف بالای بنزین؛ یک چالش اقتصادی و زیستمحیطی
بر اساس آمارهای رسمی، مصرف روزانه بنزین در کشور به حدود ۱۲۰ میلیون لیتر رسیده است؛ رقمی که فشار سنگینی بر منابع مالی و یارانههای انرژی وارد میکند.
از دید کارشناسان، اگر بخشی از یارانهای که امروز صرف سوختهای فسیلی میشود به توسعه زیرساختهایی مانند:
- انرژی خورشیدی
- ایستگاههای شارژ خودروهای برقی
- بهروزرسانی ناوگان حملونقل
اختصاص یابد، میتوان هم مصرف سوخت را کاهش داد و هم به سمت شهرهایی با هوای پاکتر حرکت کرد.
مقایسه خودروهای بنزینی و برقی از نگاه فنی
خودروهای بنزینی و حتی هیبریدی (ترکیب موتور بنزینی و برقی) دارای ساختار فنی پیچیدهتری هستند. این پیچیدگی بهطور مستقیم باعث افزایش هزینههای سرویس و نگهداری میشود.
در مقابل، خودروهای برقی:
- قطعات متحرک کمتری دارند
- هزینه نگهداری آنها بهطور متوسط حدود یکپنجم خودروهای بنزینی است
- از نظر شتاب و کیفیت عملکرد، در سطح بالاتری قرار میگیرند
این تفاوتها باعث شده بسیاری از کشورها بهطور جدی به سمت توسعه ناوگان برقی حرکت کنند.
واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج؛ واقعیت ارزی چیست؟
یکی از انتقادهای رایج نسبت به واردات خودرو، نگرانی درباره کمبود منابع ارزی کشور است. اما در مورد واردات توسط ایرانیان مقیم خارج، شرایط متفاوت است.
در این روش:
- فرد خودرو را با دارایی ارزی شخصی خود خریداری میکند
- ارزی از منابع داخلی کشور مصرف نمیشود
- در عمل، بخشی از دارایی دلاری از خارج به داخل کشور منتقل میشود
از منظر اقتصادی، این فرایند میتواند ورود ارزش دلاری جدید به کشور را به همراه داشته باشد و اثر منفی بر ذخایر ارزی داخلی نداشته باشد.
خدمات پس از فروش؛ خط قرمز واردات خودرو
یکی از مهمترین چالشهای واردات خودرو، موضوع خدمات پس از فروش است. خودروهای برند و شناختهشدهای مانند هوندا یا هیوندای، به دلیل پشتوانه فنی و شبکه جهانی، معمولاً خدمات و قطعات مورد نیاز را راحتتر تأمین میکنند.
اما در مورد خودروهای:
- ناشناخته
- فاقد برند معتبر
- بدون نمایندگی رسمی
مشکلات جدی در تأمین قطعات و پشتیبانی فنی به وجود میآید؛ بهویژه با توجه به سرعت بالای تغییر فناوری در صنعت خودرو.
چرا پشتیبانی شرکت مادر مهم است؟
خودروهای نسل جدید، بهخصوص مدلهای سالهای اخیر (مانند مدلهای ۲۰۲۵)، از نظر نرمافزار، سیستمهای الکترونیکی و قطعات فنی تفاوتهای اساسی با نسلهای قبل دارند. بدون پشتیبانی مستقیم شرکت سازنده، ارائه خدمات استاندارد عملاً با دشواری جدی مواجه میشود.
جمعبندی
واردات خودرو، بهویژه توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، اگر با چارچوب مشخص و نظارت اصولی انجام شود، میتواند:
- بدون فشار بر منابع ارزی داخلی
- به نوسازی ناوگان خودرو
- کاهش آلودگی هوا
- و ارتقای کیفیت خودروهای موجود در بازار
کمک کند. با این حال، شرط اصلی موفقیت این مسیر، توجه جدی به زیرساخت انرژی، خدمات پس از فروش و پشتیبانی مستقیم شرکتهای سازنده است. بدون این الزامات، حتی واردات خودروهای جدید نیز نمیتواند راهحل پایدار مشکلات صنعت خودرو کشور باشد.
این نگاه تحلیلی، بیش از آنکه تبلیغ یک مسیر خاص باشد، تلاشی برای بررسی واقعبینانه فرصتها و محدودیتهای موجود در بازار خودرو ایران است.
دیدگاه بگذارید
اولین نفر باشید که دیدگاه خود را می نویسد